Εγκεφαλίτιδα από ιό του απλού έρπητα (ICD 10-Β 00.4)

ερπετική εγκεφαλίτιδα

1 2 3 1 4 5

Στοιχεία επιδημιολογίας
Το 80-90% του πληθυσμού φέρει αντισώματα έναντι του ιού του απλού έρπητα. Οι λοιμώξεις που συνήθως προκαλεί παραμένουν ασυμπτωματικές, ενώ ο τύπος Ι μπορεί να προκαλέσει τον επιχείλιο έρπη και ο τύπος ΙΙ τον έρπη των γεννητικών οργάνων. Ο ιός τύπου Ι προσβάλλει συχνότερα το ΚΝΣ, με την επίπτωση της εγεκφαλίτιδας να ανέρχεται σε 0,5/100000 κατοίκους και να αντιστοιχεί στο 10-20% όλων των εγεκφαλίτιδων, ενώ ευθύνεται για το 50% των θανάτων από εγεκφαλίτιδα.

Κλινική εικόνα
Η νόσος χαρακτηρίζεται από ένα πρόδρομο στάδιο ολίγων ημερών που εμφανίζονται πυρετός, ναυτία, κεφαλαλγία και καταβολή, ενώ στη συνέχεια εγκαθίστανται εστιακά νευρολογικά συμπτώματα, όπως αφασικές διαταραχές, οσφρητικές δυσαισθησίες, εστιακές επιληπτικές κρίσεις και διαταραχή του επιπέδου συνείδησης που μπορεί να καταλήξει σε κωματώδη κατάσταση.

Αιτιοπαθογένεια
Ο ιός εισέρχεται από την ρινική κοιλότητα και ακολουθώντας την πορεία της οσφρητικής οδού προσβάλλει τον κροταφικό λοβό και δευτερευόντως τον μετωπιαίο, ενώ δεν αποκλείεται η ενεργοποίηση των ιών που βρίσκονται σε λανθάνουσα κατάσταση στο γασσέρειο γάγγλιο.
Μορφολογικά η ερπητική εγκεφαλίτιδα χαρακτηρίζεται από αιμορραγικές και νεκρωτικές εστίες, που εντοπίζονται κυρίως στην βάση του κροταφικού και μετωπιαίου λοβού, στο φλοιό της νήσου και στα βασικά γάγγλια, ενώ εντοπίζονται ακόμη εωσινόφιλα ενδοπυρηνικά έγκλειστα εντός των νευρώνων.

ερπετική εγκεφαλίτιδα
T2 ακολουθία μαγνητικής τομογραφίας εγκεφάλου ασθενούς που πάσχει από ερπετική εγκεφαλίτιδα και εμφανίζει υψηλό σήμα στους κροταφικούς λοβούς. By dr Laughlin Dawes – http://www.radpod.org/2007/03/24/herpes-simplex-encephalitis/, CC BY 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=4052403

Διάγνωση
Η διάγνωση τίθεται τόσο από την κλινική εικόνα και το ιστορικό, όσο και από την εξέταση του ΕΝΥ, από την οποία διαπιστώνεται παρουσία πολυμορφοπύρηνων κατά την αρχική φάση και υπερίσχυση των λεμφοκυττάρων και πλασματοκυττάρων στη συνέχεια, αυξημένο λεύκωμα και ολιγοκλωνικές ζώνες κατά την δεύτερη εβδομάδα. Η PCR αποκαλύπτει το γενετικό υλικό του ιού και επιβεβαιώνει την διάγνωση.
Η μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου απεικονίζει εκτεταμένες υποπυκνωτικές περιοχές μετωπιαία και κροταφικά αμφοτερόπλευρα, ενώ ταυτόχρονα εξαφανίζονται οι αύλακες λόγω του εγκεφαλικού οιδήματος.

Το ηλεκτροεγκεφαλογράφημα παρουσιάζει γενικευμένη διαταραχή που αποκτά εστιακό χαρακτήρα με επιληπτικά στοιχεία ιδίως κροταφικά.

Διαφορική διάγνωση
Η διαφορική διάγνωση περιλαμβάνει τις υπόλοιπες μηνιγγίτιδες και μηνιγγοεγκεφαλίτιδες, καθώς και τις καταστάσεις που μπορεί να εκδηλωθούν με εστιακή σημειολογία.

Θεραπευτική αντιμετώπιση και πρόγνωση
Η ερπητική εγκεφαλίτιδα απαιτεί αντιμετώπιση σε μονάδα εντατικής θεραπείας, χορήγηση αποιδηματικής αγωγής και ακυκλοβίρης στην δοσολογία των 10mg/kg τρεις ημερησίως για δύο εβδομάδες.
Η μεγάλη ηλικία και η βαρειά κλινική εικόνα αποτελούν δυσμενείς προγνωστικούς δείκτες, με την θνητότητα να ανέρχεται στο 70% χωρίς την λήψη θεραπευτικής αγωγής και να μειώνεται στο 15-20% με την λήψη της κατάλληλης θεραπείας. Το 25-50% των πασχόντων διατηρούν εστιακά νευρολογικά ελλείμματα.

Βιβλιογραφία-περαιτέρω μελέτη:

1.
Whitley R, Gnann J. Viral encephalitis: familiar infections and emerging pathogens. Lancet. 2002;359(9305):507-513.
2.
Kropp R, Wong T, Cormier L, et al. Neonatal herpes simplex virus infections in Canada: results of a 3-year national prospective study. Pediatrics. 2006;117(6):1955-1962.
3.
Xu F, Sternberg M, Kottiri B, et al. Trends in herpes simplex virus type 1 and type 2 seroprevalence in the United States. JAMA. 2006;296(8):964-973.
4.
Dinn J. Transolfactory spread of virus in herpes simplex encephalitis. Br Med J. 1980;281(6252):1392.
5.
Van de, Goupil R, Wishon C, Damiani A, Perkins G, Osterrieder N. A single-nucleotide polymorphism in a herpesvirus DNA polymerase is sufficient to cause lethal neurological disease. J Infect Dis. 2009;200(1):20-25.

Was this article helpful?

Related Articles