Αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια-κλινική εικόνα

Η κλινική εικόνα του αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου εξαρτάται από το αγγείο που έχει αποφραχθεί. Αναλόγως του τρόπου προσβολής και της εξέλιξης μέχρι την πλήρη εγκατάσταση τα έμφρακτα ταξινομούνται ως εξής:
Οξεία ή αποτελειωμένη προσβολή, όπου η πλήρης εικόνα εγκαθίσταται σε λίγα λεπτά, ενώ στο 25% των περιπτώσεων προηγούνται πρόδρομα συμπτώματα συχνά με εστιακό χαρακτήρα ή με γενικά συμπτώματα όπως είναι η κεφαλαλγία, η ζάλη, η υπνηλία και η σύγχυση.
Υποξεία ή προσβολή σε εξέλιξη, όπου αρχίζει με ελαφρά παροδικά συμπτώματα και ολοκληρώνεται σε ώρες ή ημέρες, βαθμιαία ή κατά ώσεις.
Βραδεία ή χρόνια προσβολή, όπου η εξέλιξη διαρκεί εβδομάδες ή μήνες και μπορεί να μιμιθεί την εικόνα χωροκατακτητικής εξεργασίας. Μπορεί επίσης να εκδηλωθεί σε προσβολή του ενός ή του άλλου πλαγίου εναλλάξ και τελική εγκατάσταση ψευδοπρομηκικής συνδρομής, σπαστικής τετραπάρεσης, εξωπυραμιδικών φαινομένων, απρακτικών και ανοϊκών σημείων. Πρόκειται συνήθως για ασθενείς με διάχυτη αθηροσκλήρωση, υπέρταση και πολυεμφραγματική εγκεφαλοπάθεια.
Επαναλαμβανόμενο έμφρακτο, όπου πριν την μόνιμη εγκατάσταση της βλάβης ο ασθενής υφίσταται οξείες παροδικές προσβολές.
Παρατεταμένο έμφρακτο, που αποτελεί μορφή προσβολής με παροδικό χαρακτήρα διάρκεια μεγαλύτερης των 24 ωρών.

Απόφραξη της έσω καρωτίδας
Το καρωτιδικό σύστημα αποτελείται από τα κοινή την έσω και την έξω καρωτίδα σε κάθε πλευρά. Η δεξιά έσω καρωτίδα είναι κλάδος της ανωνύμου αρτηρίας, ενώ η αριστερή εκφύεται απευθείας από το αορτικό τόξο. Κοινή καρωτίδα στο ύψος του 4ου αυχενικού σπονδύλου περίπου διακλαδίζεται στην έξω και την έσω. Οι κυριότεροι κλάδοι της έσω καρωτίδας είναι η οφθαλμική αρτηρία, η πρόσθια χοριοειδής αρτηρία, η πρόσθια εγκεφαλική αρτηρία και η μέση εγκεφαλική αρτηρία.
Έμφρακτο της κοινής καρωτίδας συμβαίνει εξαιρετικά σπάνια, ωστόσο σε περίπτωση που αυτή αποφραχθεί από μία αθηρωματική πλάκα, ή μετά από ακτινοθεραπεία για νεοπλασίες του λάρυγγα ή του θυρεοειδούς και πάλι η κλινική σημειολογία είναι μάλλον φτωχή εφόσον ο διχασμός μένει ακέραιος και υπάρχει παλίνδρομη κυκλοφορία.
Η απόφραξη της έσω καρωτίδας συνοδεύεται από ποικίλα νευρολογικά σημεία, καθώς δεν είναι τελικός αγγειακός κλάδος και το 30-40% των εμφράκτων παραμένει υποκλινικό. Ένας θρόμβος της έσω καρωτίδας είναι δυνατόν να αποσπαστεί και να προκαλέσει εμβολικό έμφρακτο στην μέση ή της πρόσθια εγκεφαλική αρτηρία, ενώ είναι δυνατόν η απόφραξη της έσω καρωτίδας να οδηγήσει σε ισχαιμία της μεθοριακής ζώνης μεταξύ των μεγάλων αγγειακών κλάδων του εγκεφάλου, περιοχής όπου η πίεση διήθησης είναι κατά κανόνα χαμηλότερη. Η κλινική σημειολογία και η έκταση του εμφράκτου εξαρτώνται από την διαμόρφωση του κύκλου του Willis. Υπάρχουν εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις όπου ο κύκλος του Willis δεν εξασφαλίζει την αιματική παροχή προς την πλευρά του εμφράκτου της έσω καρωτίδας, οπότε και η κλινική εικόνα είναι ιδιαιτέρως σοβαρή και το έμφρακτο καταλαμβάνει τα 2/3 περίπου του συνόλου του ημισφαιρίου. Εάν οι δύο πρόσθιες εγκεφαλικές χορηγούνται από κοινό κλάδο, τότε το έμφρακτο αφορά τα όρια των αγγείων αυτών, ενώ εάν οι οπίσθιες εγκεφαλικές δεν είναι κλάδοι της βασικής, αλλά εκφύονται από την έσω καρωτίδα, το έμφρακτο αφορά και στην περιοχή αιμάτωσης αυτών. Στην περίπτωση που αποφραχθεί η τελική μοίρα της έσω καρωτίδας τότε το έμφρακτο ομοιάζει προς αυτό της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας και χαρακτηρίζεται από ημιπληγία, ημιϋπαισθησία και αφασία, ενώ οι ασθενείς είναι συνήθως ληθαργικοί ή κωματώδεις. Τα έμφρακτα της ενδοκράνιας μοίρας της έσω καρωτίδας συνοδεύονται συνήθως από μετωπιαία κεφαλαλγία.
Έσω καρωτίδα αρτηρία αιματώνει το οπτικό νεύρο και τον αμφιβληστροειδή μέσω της οφθαλμικής αρτηρίας, επομένως παροδική αμαύρωση του ενός οφθαλμού αποτελεί πρόδρομο σύμπτωμα του εμφράκτου της έσω καρωτίδας σε ποσοστό 10-25%, ενώ σημαντική στένωση της ενδοκράνιας μοίρας της είναι πιθανόν να συνοδεύεται από παροδικές αμαυρώσεις και θόλωση της όρασης που επιτείνεται με την σωματική άσκηση.

carotid

Αγγειακά σύνδρομα της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας
Η μέση εγκεφαλική αρτηρία είναι ουσιαστικά ο μεγαλύτερος κλάδος της έσω καρωτίδας αρτηρίας και δίνει διατιτραίνοντες κλάδους για το οπίσθιο σκέλος της κάψας και τα βασικά γάγγλια και φλοιϊκούς κλάδους για την πλάγια επιφάνεια των ημισφαιρίων, για την αιμάτωση του κινητικού και αισθητικού κέντρου του λόγου και για την αιμάτωση του κινητικού και αισθητικού φλοιού, πλην της περιοχής νεύρωσης των κάτω άκρων. Οι εν τω βάθει ή φακοραβδωτοί κλάδοι αιματώνουν το κέλυφος, μεγάλο μέρος της κεφαλής και του σώματος του κερκοφόρου πυρήνα, την έξω μοίρα της ωχράς σφαίρας, το οπίσθιο σκέλος της έσω κάψας και την θαλαμική ακτινοβολία.
Έμφρακτο του κλάδου Μ1
Ο όρος Μ1 αναφέρεται στο επίμηκες τμήμα της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας πλησίον του διχασμού της. Έμφρακτο του κλάδου αυτού αποκλείει την αιμάτωση τόσο των εν τω βάθει, όσο και των επιφανειακών κλάδων της, ενώ εάν το έμφρακτο αφορά στο τελικό τμήμα του κλάδου Μ1, τότε οι εν τω βάθει κλάδοι παραμένουν ακέραιοι. Η κλινική εικόνα χαρακτηρίζεται από ετερόπλευρη ημιπληγία που αφορά στο πρόσωπο, το άνω και λιγότερο το κάτω άκρο, λόγω της ισχαιμίας του οπισθίου σκέλους της έσω κάψας, ημιαναισθησία και ομώνυμη ημιανοψία με στροφή του βλέμματος προς την πλευρά του εμφράκτου. Επιπλέον σε περίπτωση εμφράκτου του αριστερού ημισφαιρίου παρατηρείται σφαιρική αφασία,, ενώ σε έμφρακτο του δεξιού ανοσοαγνωσία και αμορφοσύνθεση.
Αρχικά ο ασθενής μπορεί να είναι ληθαργικός ή και κωματώδης, ενώ στην πορεία η βελτίωση της κινητικότητας είναι βραδεία. Τα έμφρακτα του στελέχους της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας είναι συνήθως εμβολικά και σπάνια θρομβωτικά.

"MCA angio lateral" by Frank Gaillard - Own work. Licensed under CC BY-SA 3.0 via Wikimedia Commons - http://commons.wikimedia.org/wiki/File:MCA_angio_lateral.jpg#/media/File:MCA_angio_lateral.jpg

“MCA angio lateral” by Frank Gaillard – Own work. Licensed under CC BY-SA 3.0 via Wikimedia Commons – http://commons.wikimedia.org/wiki/File:MCA_angio_lateral.jpg#/media/File:MCA_angio_lateral.jpg

Έμφρακτο των άνω κλάδων της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας
Οι άνω κλάδοι της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας αιματώνουν την ρολάνδειο και τις προρολάνδειες περιοχές. Τα έμφρακτα των κλάδων αυτών είναι κατά κανόνα εμβολικά και η κλινική τους εικόνα περιλαμβάνει ημιπληγία, χωρίς ωστόσο το κάτω άκρο να συμμετέχει, υπαισθησία του ημίσεως του προσώπου και του άνω άκρου και στροφή του βλέμματος προς την πλευρά του εμφράκτου. Το επίπεδο συνείδησης παραμένει ανέπαφο. Τα έμφρακτα του αριστερού ημισφαιρίου δίνουν σφαιρική αφασία με προεξάρχουσα κινησική αφασία, ενώ η υπαισθησία μπορεί να έχει τον χαρακτήρα της στερεοαγνωσία, της διαταραχής της γραφαισθησίας και της διάκρισης διαδικών ερεθισμάτων, καθώς και μεταβολές στην αντίληψη του άλγους και της αφής.
Έμφρακτο της αριστερής ρολάνδεια αρτηρίας συνοδεύεται από ημιπάρεση του προσώπου και του άνω άκρου και αφασία, ενώ της δεξιάς από ημιπάρεση και δυσαρθρία, όχι όμως αφασία. Έμφρακτο των βρεγματικών κλάδων οδηγεί σε αισθητηριακή αφασία και ιδεοκινητική απραξία. Η βελτίωση του ασθενή είναι εμφανής από τις πρώτες ημέρες μετά το έμφρακτο.

μεση εγκεφαλική έμφρακτο
Έμφρακτο των κάτω κλάδων
Τα έμφρακτα των κάτω κλάδων είναι σπάνια και χαρακτηρίζονται από αισθητηριακή αφασία και άνω τεταρτοκυκλική ή ομώνυμη ημιανοψία και οπτικού neglect, ενώ σπανίως μπορεί να συνυπάρχει μεταβολή της συμπεριφοράς ή συγχυτική κατάσταση λόγω βλάβης του κροταφικού λοβού.

MCA-Stroke-Brain-Human-2

Έμφρακτα της πρόσθιας εγκεφαλικής αρτηρίας
Η πρόσθια εγκεφαλική αρτηρία πορεύεται και κατανέμεται στην έσω επιφάνεια των ημισφαιρίων και χορηγεί διατιτραίνοντες κλάδου για την αιμάτωση του προσθίου σκέλους της έσω κάψας, την κεφαλή του κερκοφόρου πυρήνα και την ωχρά σφαίρα, καθώς και φλοιϊκούς κλάδους που κατανέμονται στην έσω επιφάνεια των ημισφαιρίων. Η αρτηρία του Heubner εκφύεται από την πρόσθια εγκεφαλική αρτηρία και αιματώνει την πρόσθια έσω μοίρα του κερκοφόρου πυρήνα και την πρόσθια κάτω μοίρα της έσω κάψας, καθώς και τμήματα του κελύφους και του διαφανούς διαφράγματος.
Η κλινική εικόνα του εμφράκτου της πρόσθιας εγκεφαλικής αρτηρίας εξαρτάται από την θέση του, την διαμόρφωση του κύκλου του Willis και την συνύπαρξη άλλων παραγόντων.
Έμφρακτο του στελέχους της πρόσθιας εγκεφαλικής αρτηρίας (Α1) πλησίον της πρόσθιας αναστομωτικής συνήθως δεν δίνει ιδιαίτερα συμπτώματα λόγω της διατήρησης της αιματικής παροχής από την ετερόπλευρη ωστόσο εάν και οι δύο πρόσθιες εγκεφαλικές αρτηρίας εκφύονται από κοινό στέλεχος, η κλινική εικόνα περιλαμβάνει παραπληγία, αβουλία, αφασικά σημεία και μετωπιαία μεταβολή της συμπεριφοράς. Έμφρακτο του τμήματος Α2 τηε πρόσθιας εγκεφαλικής αρτηρίας οδηγεί σε αισθητικοκινητικά συμπτώματα στο αντίθετο κάτω άκρο και λιγότερο στον ώμο, χωρίς να επηρεάζεται ωστόσο το άνω άκρο, ενώ το βλέμμα είναι δυνατόν να παρεκκλίνει προς την πλευρά της βλάβης και επιπλέον παρατηρούνται ακράτεια ούρων και παρατονική δυσκαμψία (gegenhalten). Εάν το έμφρακτο είναι στην αριστερή πλευρά, τότε μπορεί να συνυπάρχει συμπαθητική απραξία στο αριστερό άνω και κάτω άκρο και ενδεχομένως άβουλες κινήσεις του αριστερού άνω άκρου και φαινόμενο του ξένου μέλους.
Τα έμφρακτα της πρόσθιας εγκεφαλικής αρτηρίας που περιλαμβάνουν και την αρτηρία του Heubner πιθανό να συνοδεύονται από δεξιά ημιπληγία, κυρίως του κάτω άκρου, με παραγωγή των αρχέγονων αντανακλαστικών στο άνω άκρο και απραξία προσώπου που συνοδεύεται από απουσία αυθόρμητου λόγου, αγραφία και μειωμένη ικανότητα κατονομασίας αντικειμένων, ενώ διατηρείται η επαναληψιμότητα και η αντιγραφή.
Τα έμφρακτα των διατιτραινόντων κλάδων προκαλούν ισχαιμία του προσθίου σκέλους της έσω κάψας και του κερκοφόρου πυρήνα, που χαρακτηρίζονται από δυσαρθρία και αβουλία ή ευερεθιστότητα και υπερδραστηριότητα, ενώ χορειακές κινήσεις που επιτείνονται με την σωματική άσκηση μπορεί επίσης να εμφανιστούν.

Sobotta.3.1909.549

Έμφρακτο της πρόσθιας χοριοειδούς αρτηρίας
Η πρόσθια χοριοειδής αρτηρίας είναι κλάδος της έσω καρωτίδας και εκφύεται λίγο πριν την έκφυση της οπίσθιας αναστομωτικής. Αιματώνει το έσω τμήμα της ωχράς σφαίρας, το οπίσθιο τμήμα της έσω κάψας και μέρος της οπτικής ταινίας, ενώ η τελική της μοίρα αιματώνει τα χοριοειδή πλέγματα του κροταφικού κέρατος των πλαγίων κοιλιών και αναστομώνεται με την οπίσθια χοριοειδή αρτηρία.
Το έμφρακτο της πρόσθιας χοριοειδούς χαρακτηρίζεται κλινικά από ημιπληγία, ημιϋπαισθησία και ομώνυμη ημιανοψία, ενώ ο λόγος παραμένει κατά κανόνα ακέραιος. Τα έμφρακτα του δεξιού ημισφαιρίου συνοδεύονται από χωρικό neglect, ενώ τα έμφρακτα του αριστερού ενδεχομένως οδηγούν σε ήπια αφασικά συμπτώματα.

Έμφρακτο της οπίσθιας εγκεφαλικής αρτηρίας
Στο 70% του πληθυσμού οι οπίσθιες εγκεφαλικές αρτηρίες είναι κλάδοι της βασικής αρτηρίας, ενώ στο 20-25% η μία είναι κλάδος της βασικής και η άλλη της έσω καρωτίδας και στο 5% και οι δύο είναι κλάδοι των καρωτίδων. Οι κλάδοι του αρχικού τμήματος της οπίσθιας εγκεφαλικής αρτηρίας (Ρ1) αιματώνουν τον ερυθρό πυρήνα, την μέλαινα ουσία, τα έσω τμήματα των εγκεφαλικών σκελών, του πυρήνες του κοινού κινητικού και του τροχιλιακού νεύρου, τον μεσεγκεφαλικό δικτυωτό σχηματισμό, τον χιασμό των άνω παρεγκεφαλιδικών σκελών, την έσω επιμήκη δεσμίδα και τον έσω λημνίσκο. Οι κλάδοι που αναφέρονται παραπάνω χαρακτηρίζονται γενικώς ως διασκελικοί κλάδοι και σπανίως ένας ευμεγέθης κλάδος εξ αυτών αιματώνει την μέση μοίρα του θαλάμου αμφοτεροπλεύρως και καλείται αρτηρία του Percheron. Οι παράμεσες θαλαμικές αρτηρίες εκφύονται πλησίον της συμβολής οπίσθιας εγκεφαλικής και οπίσθιας αναστομωτικής αρτηρίας και αιματώνει την κάτω, έσω και πρόσθια μοίρα του θαλάμου. Οι θαλαμογονατώδεις κλάδοι εκφύονται πλησίον των γονατωδών σωμάτων και αιματώνουν τα γονατώδη σώματα, όπως και κεντρικά και οπίσθια τμήματα του θαλάμου. Οι έσω κλάδοι της οπίσθιας εγκεφαλικής αρτηρίας και αιματώνουν τα εγκεφαλικά σκέλη, τα πλάγια της μεσεγκεφαλικής καλύπτρας, το τετράδυμο πέταλο και την υπόφυση. Οι οπίσθιες χοριοειδείς αρτηρίες αιματώνουν επίσης τμήμα του θαλάμου, τα χοριοειδή πλέγματα, οπίσθια τμήματα του ιπποκάμπου και το ψαλτήριο του Δαυίδ.
Οι τελικοί φλοιϊκοί κλάδοι της οπίσθιας εγκεφαλικής αρτηρίας αιματώνουν την κάτω έσω μοίρα του κροταφικού λοβού και τον έσω ινιακό λοβό, συμπεριλαμβανομένων του αγκίστρου του ιπποκάμπου και τις περιοχές 17, 18 και 19 κατά Brodmann.
Τα έμφρακτα της οπίσθιας εγκεφαλικής αρτηρίας δίνει πληθώρα κλινικών συνδρόμων που εξαρτώνται από την θέση τους.
Σύνδρομο Dejerine-Roussy
Το θαλαμικό σύνδρομο σχετίζεται με έμφρακτα των θαλαμογονατωδών κλάδων και χαρακτηρίζεται από ετερόπλευρη υπαισθησία ή αναισθησία που αφορά τόσο την επιπολής, όσο και την εν τω βάθει αισθητικότητα που συνοδεύεται ενδεχομένως από παροδική ημιπάρεση και ομώνυμη ημιανοψία. Προϊόντος του χρόνου ο ασθενής εμφανίζει παραισθησίες και δυσαισθητικά φαινόμενα και έντονο αίσθημα άλγους, μεταβολές της γεύσης και διαταραχές της διάθεσης και του συναισθήματος, συνιστάμενες σε καταθλιπτική και μανιακή συμπεριφορά.
Κεντρικά μεσεγκεφαλικά και θαλαμικά σύνδρομα
Είναι αποτέλεσμα εμφράκτων των διασκελικών κλάδων και χαρακτηρίζονται κλινικά από διαταραχή των οριζοντίων συζυγών κινήσεων των οφθαλμών, λήθαργο και κωματώδη κατάσταση.
Πρόσθια έσω-κάτω θαλαμικά σύνδρομα
Είναι το αποτέλεσμα εμφράκτων των θαλαμικών διατιτραινόντων κλάδων και χαρακτηρίζονται από εξωπυραμιδικά φαινόμενα (ημιβαλλισμός, ημιαθέτωση ή αστήριξη) και αιναισθησία αναφερόμενη στην εν τω βάθει αισθητικότητα, ημιαταξία και τρόμο, ενώ τα έμφρακτα των παράμεσων θαλαμικών κλάδων οδηγούν στο σύνδρομο Korsakoff.
Φλοιϊκά σύνδρομα της οπίσθιας εγκεφαλικής αρτηρίας
Έμφρακτα των κλάδων του κροταφικού και ινιακού λοβού δίνουν ομώνυμη ημιανοψία, ή τεταρτοκυκλική ανοψία με διατήρηση της κεντρικής όρασης, καθώς ο ινιακός πόλος αιματώνεται από κλάδους της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας. Οπτικές ψευδαισθήσεις, μεταμορφοψία και παλινοψία βρίσκονται επίσης μεταξύ των κλινικών φαινομένων. Τα έμφρακτα του επικρατητικού ημισφαιρίου συνοδεύονται από αλεξία χωρίς αγραφίας, αμνησική αφασία και άλλες οπτικές αγνωσίες και πιθανόν από διαταραχές της μνήμης.
Τα ετερόπλευρα έμφρακτα των οπισθίων εγκεφαλικών αρτηριών, που μπορεί να είναι το αποτέλεσμα εμφράκτου της βασικής αρτηρίας, οδηγούν σε φλοιϊκή τύφλωση, που συνοδεύεται από νοσοαγνωσία (σύνδρομο Anton) και οπτικές ψευδαισθήσεις. Εάν τα έμφρακτα δεν καταλαμβάνουν τον σύνολο του οπτικού φλοιού, είναι δυνατόν να διατηρείται η αμυδρή τμηματική αντίληψη των οπτικών πεδίων, ενώ έμφρακτα της ινιοβρεγματικής συμβολής οδηγούν στο σύνδρομο Ballint, που χαρακτηρίζεται από πολυοπία και τμηματικά έμφρακτα άλλων περιοχών του οπτικού φλοιού μπορεί να οδηγούν σε άλλοτε άλλης έκτασης και τύπου σκοτώματα.

Έμφρακτα των αγγείων του εγκεφαλικού στελέχους
Πλάγιο προμηκικό σύνδρομο
Οφείλεται συνήθως σε θρόμβωση της σπονδυλικής ή οπίσθιας κάτω παρεγκεφαλιδικής αρτηρίας (σύνδρομο Wallenberg) και χαρακτηρίζεται από ίλιγγο, ναυτία και εμέτους λόγω προσβολής των αιθουσαίων πυρήνων σύστοιχα της βλάβης, αταξία (από προσβολή των κάτω παρεγκεφαλιδικών σκελών), υπαισθησία (από βλάβη της νωτιαίας δεσμίδας του τριδύμου), πάρεση της μαλθακής υπερώας, του φάρυγγα και του λάρυγγα με δυσκαταποσία και δυσφωνία (λόγω βλάβης του μεικτού πυρήνα) και σύνδρομο Horner (από βλάβη των συμπαθητικών ινών) και ετερόπλευρη υπαισθησία αναφερόμενη στην επιπολής αισθητικότητα (λόγω βλάβης του νωτιοθαλαμικού δεματίου).
Μέσο προμηκικό σύνδρομο
Οφείλεται σε απόφραξη της σπονδυλικής ή των μέσων διατιτραινόντων κλάδων της κάτω μοίρας της βασικής αρτηρίας και περιλαμβάνει πάρεση της γλώσσας σύστοιχα με τη βλάβη και ημιπάρεση και ημιϋπαισθησία αντίστοιχα.

Circle_of_Willis_en.svg

Πλάγιο γεφυρικό σύνδρομο
Το πλάγιο γεφυρικό σύνδρομο σχετίζεται με:
1. Έμφρακτα στην περιοχή της πρόσθιας κάτω παρεγκεφαλιδικής αρτηρίας και χαρακτηρίζεται από ίλιγγο, νυσταγμό, αταξία, σύνδρομο Horner και υπαισθησία προσώπου, σε συνδυασμό με ετερόπλευρη ημιϋπαισθησία, επιπλέον εμφανίζει ωστόσο σύστοιχη κώφωση και εμβοές (από βλάβη των κοχλιακών πυρήνων) και πάρεση της πλάγιας συζυγούς κίνησης των οφθαλμών και πάρεση του προσωπικού.
2. Έμφρακτα στην περιοχή της άνω παρεγκεφαλιδικής με σύστοιχη παρεγκεφαλιδική αταξία, σύνδρομο Horner, πάρεση των μυών της μάσησης και αντίστοιχη ημιϋπαισθησία με συμμετοχή του προσώπου.
Μέσο γεφυρικό σύνδρομο
Οφείλεται σε απόφραξη των παράμεσων κλάδων της βασικής αρτηρίας και προκαλεί αντίθετα προς την βλάβη ημιπάρεση και σύστοιχα πάρεση προσωπικού περιφερικού τύπου, ενώ μπορεί να συνυπάρχει ετερόπλευρη απώλεια της εν τω βάθει αισθητικότητας και ομόπλευρη βλάβη της πλάγιας συζυγούς κίνησης των οφθαλμών και αταξία.
Έμφρακτο του βασικού τμήματος της γέφυρας
Προκαλεί καταστροφή των φλοιοπρομηκικών και φλοιονωτιαίων ινών και κλινικά χαρακτηρίζεται από το σύνδρομο εγκλεισμού (locked in syndrome).

Σύνδρομα επί βλάβης στο επίπεδο της γέφυρας
Σύνδρομο Millard- Gubler: συνήθως προκαλείται από απόφραξη της μέσης περισπώμενης αρτηρίας της γέφυρας ή στα πλαίσια πολλαπλής σκλήρυνσης. Περιλαμβάνει σύστοιχη πάρεση του προσωπικού νεύρου περιφερικού τύπου, σύστοιχη πάρεση του απαγωγού και αντίστοιχη ημιπάρεση ή ημιπληγία.
Σύνδρομο Foville: το εν λόγω σύνδρομο είναι δυνατόν να παρατηρηθεί στα πλαίσια αγγειακής βλάβης ή επί πολλαπλής σκλήρυνσης, που θίγει τον πυρήνα του προσωπικού, των πυρήνα του απαγωγού, το οφθαλμοκινητικό κέντρο της γέφυρας (PPRF) και τις πυραμιδικές ίνες και περιλαμβάνει πάρεση του απαγωγού και του προσωπικού νεύρου και των συζυγών κινήσεων των οφθαλμών συστοίχως προς την πλευρά της βλάβης και ημιπάρεση ή ημιπληγία αντιστοίχως, ενώ είναι δυνατόν να συνυπάρχει πάρεση του υπογλωσσίου νεύρου συστοίχως προς την ημιπληγία.
Σύνδρομο Reymond: το σύνδρομο αυτό περιλαμβάνει πάρεση του απαγωγού, συστοίχως προς την γεφυρική βλάβη και ετερόπλευρη ημιπληγία ή ημιπάρεση και οφείλεται σε αγγειακή βλάβη ή σε παρουσία απομυελινωτικής εστίας στα πλαίσια πολλαπλής σκλήρυνσης.

Σύνδρομα από βλάβες στο επίπεδο του μέσου εγκεφάλου
Σύνδρομο Parinaud: Το σύνδρομο Parinaud αναπτύσσεται συνεπεία πιεστικών βλαβών επί του τετραδύμου πετάλου, όπου εμπλέκεται και ο πυρήνας του κοινού κινητικού νεύρου, με αποτέλεσμα να επέρχεται διαταραχή των καθέτων κινήσεων των οφθαλμών, αδυναμία συγκλίσεως και στη συνέχεια αδυναμία κατά τις πλάγιες συζυγείς κινήσεις, ενώ είναι δυνατόν η πίεση να αφορά και τον πυρήνα του τροχιλιακού νεύρου, οπότε και εγκαθίσταται συγκλίνων στραβισμός και αδυναμία απαγωγής των οφθαλμών. Οι κυριότερες αιτίες που προκαλούν το εν λόγο σύνδρομο είναι οι όγκοι της επίφυσης, μηνιγγιώματα του σκηνιδίου της παρεγκεφαλίδας, αστροκυττώματα του σπληνίου του μεσολοβίου, ανευρύσματα της φλέβας του Γαληνού και αρτηριοφλεβώδεις δυσπλασίες.
Σύνδρομο Weber: το σύνδρομο Weber προκαλείται από απόφραξη των διατιτραινόντων κλάδων της οπίσθιας εγκεφαλικής αρτηρίας στο επίπεδο των εγκεφαλικών σκελών ή αμέσως προ του ερυθρού πυρήνα. Χαρακτηρίζεται από πάρεση του κοινού κινητικού νεύρου συστοίχως και ημιπληγία αντιστοίχως, που περιλαμβάνει την γλώσσα και τους μιμικούς μύες του προσώπου, εξαιρουμένων του σφιγκτήρα των βλεφάρων και του μετωπιαίου μυός.
Μεσοσκελιαίο σύνδρομο: το μεσοσκελιαίο σύνδρομο παρατηρείται σε βλάβες οφειλόμενες στην θρόμβωση των διατιτραινόντων κλάδων των οπισθίων εγκεφαλικών αρτηριών ή σπανιότερα σε γλοιώματα της κοιλιακής μοίρας του ανωτέρου τριτημορίου του εγκεφαλικού στελέχους και χαρακτηρίζεται από τετραπληγία και πάρεση αμφοτέρων των κοινών κινητικών νεύρων.

Picture1
Σύνδρομο Claude: το σύνδρομο Claude χαρακτηρίζεται από οφθαλμοπληγία συστοίχως και μικτό τρόμο, ασυνέργια των μυών, αταξία, δυσμετρία και δυσδιαδοχοκινησία αντιστοίχως και οφείλεται σε βλάβη του πυρήνα του κοινού κινητικού νεύρου και των άνω παρεγκεφαλιδικών σκελών. Προκαλείται δε από απόφραξη της έσω μεσοσκελιαίας αρτηρίας.
Σύνδρομο Benedikt: προκαλείται από βλάβη στην πορεία του κοινού κινητικού νεύρου μεταξύ του ερυθρού πυρήνα και της μέλαινας ουσίας, η οποία είναι δυνατόν να περιλαμβάνει τους έσω λημνίσκους, την νωτιοθαλαμική οδό και πυραμιδικές ίνες και χαρακτηρίζεται από πάρεση του κοινού κινητικού, αναφερόμενη κυρίως στον ανελκτήρα του άνω βλεφάρου και τους εξωτερικούς μύες του βολβού συστοίχως και αθέτωση, εξωπυραμιδική υπερκινησία, πυραμιδική δυσκαμψία, ημιαναισθησία και διαταραχές της εν τω βάθει αισθητικότητας.

Picture2
Σύνδρομο Nothnagel: το εν λόγω σύνδρομο οφείλεται σε χωροκατακτητικές εξεργασίες της περιοχής του τετραδύμου πετάλου, του άνω σκώληκα ή των άνω παρεγκεφαλιδικών σκελών και σπανιότερα σε θρόμβωση της τετραδυμικής αρτηρίας. Κλινικά χαρακτηρίζεται από πάρεση του κοινού κινητικού νεύρου συστοίχως και ετερόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη αταξία.

Βιβλιογραφία-περαιτέρω μελέτη:
“What Is a Stroke?”. http://www.nhlbi.nih.gov/. March 26, 2014. Retrieved 26 February 2015.
Donnan GA, Fisher M, Macleod M, Davis SM (May 2008). “Stroke”. Lancet 371 (9624): 1612–23. doi:10.1016/S0140-6736(08)60694-7. PMID 18468545.
“What Are the Signs and Symptoms of a Stroke?”. http://www.nhlbi.nih.gov. March 26, 2014. Retrieved 27 February 2015.
“Who Is at Risk for a Stroke?”. http://www.nhlbi.nih.gov. March 26, 2014. Retrieved 27 February 2015.
“Types of Stroke”. http://www.nhlbi.nih.gov. March 26, 2014. Retrieved 27 February 2015.
Feigin VL, Rinkel GJ, Lawes CM, Algra A, Bennett DA, van Gijn J, Anderson CS (2005). “Risk factors for subarachnoid hemorrhage: an updated systematic review of epidemiological studies”. Stroke 36 (12): 2773–80. doi:10.1161/01.STR.0000190838.02954.e8. PMID 16282541.
“How Is a Stroke Diagnosed?”. http://www.nhlbi.nih.gov. March 26, 2014. Retrieved 27 February 2015.
Feigin VL, Forouzanfar MH, Krishnamurthi R, Mensah GA, Connor M, Bennett DA, Moran AE, Sacco RL, Anderson L, Truelsen T, O’Donnell M, Venketasubramanian N, Barker-Collo S, Lawes CM, Wang W, Shinohara Y, Witt E, Ezzati M, Naghavi M, Murray C (2014). “Global and regional burden of stroke during 1990-2010: findings from the Global Burden of Disease Study 2010”. Lancet 383 (9913): 245–54. doi:10.1016/S0140-6736(13)61953-4. PMID 24449944.
GBD 2013 Mortality and Causes of Death, Collaborators (17 December 2014). “Global, regional, and national age-sex specific all-cause and cause-specific mortality for 240 causes of death, 1990-2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013.”. Lancet 385: 117–71. doi:10.1016/S0140-6736(14)61682-2. PMC 4340604. PMID 25530442.
“Brain Basics: Preventing Stroke”. National Institute of Neurological Disorders and Stroke. Retrieved 2009-10-24.
World Health Organisation (1978). Cerebrovascular Disorders (Offset Publications). Geneva: World Health Organization. ISBN 92-4-170043-2. OCLC 4757533.
Kidwell CS, Warach S (December 2003). “Acute ischemic cerebrovascular syndrome: diagnostic criteria”. Stroke 34 (12): 2995–8. doi:10.1161/01.STR.0000098902.69855.A9. PMID 14605325.
Shuaib A, Hachinski VC (September 1991). “Mechanisms and management of stroke in the elderly”. CMAJ 145 (5): 433–43. PMC 1335826. PMID 1878825.
Stam J (April 2005). “Thrombosis of the cerebral veins and sinuses”. The New England Journal of Medicine 352 (17): 1791–8. doi:10.1056/NEJMra042354. PMID 15858188.
Guercini F, Acciarresi M, Agnelli G, Paciaroni M (April 2008). “Cryptogenic stroke: time to determine aetiology”. Journal of Thrombosis and Haemostasis 6 (4): 549–54. doi:10.1111/j.1538-7836.2008.02903.x. PMID 18208534.
Bamford J, Sandercock P, Dennis M, Burn J, Warlow C (June 1991). “Classification and natural history of clinically identifiable subtypes of cerebral infarction”. Lancet 337 (8756): 1521–6. doi:10.1016/0140-6736(91)93206-O. PMID 1675378. Later publications distinguish between “syndrome” and “infarct”, based on evidence from imaging. “Syndrome” may be replaced by “hemorrhage” if imaging demonstrates a bleed. See Internet Stroke Center. “Oxford Stroke Scale”. Retrieved 2008-11-14.
Bamford JM (2000). “The role of the clinical examination in the subclassification of stroke”. Cerebrovascular Diseases. 10 Suppl 4: 2–4. doi:10.1159/000047582. PMID 11070389.
Adams HP, Bendixen BH, Kappelle LJ, Biller J, Love BB, Gordon DL, Marsh EE (January 1993). “Classification of subtype of acute ischemic stroke. Definitions for use in a multicenter clinical trial. TOAST. Trial of Org 10172 in Acute Stroke Treatment”. Stroke 24 (1): 35–41. doi:10.1161/01.STR.24.1.35. PMID 7678184.
Osterweil,, Neil. “Methamphetamine induced ischemic strokes”. Medpagetoday. Retrieved 24 August 2013.
Goldstein LB, Simel DL (May 2005). “Is this patient having a stroke?”. JAMA 293 (19): 2391–402. doi:10.1001/jama.293.19.2391. PMID 15900010.
Harbison J, Massey A, Barnett L, Hodge D, Ford GA (June 1999). “Rapid ambulance protocol for acute stroke”. Lancet 353 (9168): 1935. doi:10.1016/S0140-6736(99)00966-6. PMID 10371574.
Kidwell CS, Saver JL, Schubert GB, Eckstein M, Starkman S (1998). “Design and retrospective analysis of the Los Angeles Prehospital Stroke Screen (LAPSS)”. Prehospital Emergency Care 2 (4): 267–73. doi:10.1080/10903129808958878. PMID 9799012.
Kothari RU, Pancioli A, Liu T, Brott T, Broderick J (April 1999). “Cincinnati Prehospital Stroke Scale: reproducibility and validity”. Annals of Emergency Medicine 33 (4): 373–8. doi:10.1016/S0196-0644(99)70299-4. PMID 10092713.
National Institute for Health and Clinical Excellence. Clinical guideline 68: Stroke. London, 2008.
Nor AM, Davis J, Sen B, Shipsey D, Louw SJ, Dyker AG, Davis M, Ford GA (November 2005). “The Recognition of Stroke in the Emergency Room (ROSIER) scale: development and validation of a stroke recognition instrument”. Lancet Neurology 4 (11): 727–34. doi:10.1016/S1474-4422(05)70201-5. PMID 16239179.
O’Sullivan, Susan.B (2007). “Stroke”. In O’Sullivan, S.B., and Schmitz, T.J. Physical Rehabilitation 5. Philadelphia: F.A. Davis Company. p. 719.
“Thrombus”. MedlinePlus. U.S. National Library of Medicine.
“Circle of Willis”. The Internet Stroke Center.
“Brain anaurysm – Introduction”. NHS Choices.
Fisher CM (1968-12-18). “The arterial lesions underlying lacunes”. Acta Neuropathologica 12 (1): 1–15. doi:10.1007/BF00685305. PMID 5708546.
National Institute of Neurological Disorders and Stroke (NINDS) (1999). “Stroke: Hope Through Research”. National Institutes of Health.
Shah, A. S. V.; Lee, K. K.; McAllister, D. A.; Hunter, A.; Nair, H.; Whiteley, W.; Langrish, J. P.; Newby, D. E.; Mills, N. L. (24 March 2015). “Short term exposure to air pollution and stroke: systematic review and meta-analysis”. BMJ 350 (mar23 11): h1295–h1295. doi:10.1136/bmj.h1295.
Robbins and Cotran Pathologic Basis of Disease, Professional Edition. (8th ed. ed.). Philadelphia, Pa: Elsevier. 2009. ISBN 978-1-4377-0792-2. |first1= missing |last1= in Authors list (help)
Ay H, Furie KL, Singhal A, Smith WS, Sorensen AG, Koroshetz WJ (November 2005). “An evidence-based causative classification system for acute ischemic stroke”. Annals of Neurology 58 (5): 688–97. doi:10.1002/ana.20617. PMID 16240340.
“Hypertension”.
Miwa K, Hoshi T, Hougaku H, Tanaka M, Furukado S, Abe Y, Okazaki S, Sakaguchi M, Sakoda S, Kitagawa K (2010). “Silent cerebral infarction is associated with incident stroke and TIA independent of carotid intima-media thickness”. Intern. Med. 49 (9): 817–22. doi:10.2169/internalmedicine.49.3211. PMID 20453400.
Herderscheê D, Hijdra A, Algra A, Koudstaal PJ, Kappelle LJ, van Gijn J (September 1992). “Silent stroke in patients with transient ischemic attack or minor ischemic stroke. The Dutch TIA Trial Study Group”. Stroke 23 (9): 1220–4. doi:10.1161/01.STR.23.9.1220. PMID 1519274.
Leary MC, Saver JL (2003). “Annual incidence of first silent stroke in the United States: a preliminary estimate”. Cerebrovasc. Dis. 16 (3): 280–5. doi:10.1159/000071128. PMID 12865617.
Vermeer SE, Koudstaal PJ, Oudkerk M, Hofman A, Breteler MM (January 2002). “Prevalence and risk factors of silent brain infarcts in the population-based Rotterdam Scan Study”. Stroke 33 (1): 21–5. doi:10.1161/hs0102.101629. PMID 11779883.
Deb P, Sharma S, Hassan KM (June 2010). “Pathophysiologic mechanisms of acute ischemic stroke: An overview with emphasis on therapeutic significance beyond thrombolysis”. Pathophysiology : the official journal of the International Society for Pathophysiology / ISP 17 (3): 197–218. doi:10.1016/j.pathophys.2009.12.001. PMID 20074922.
Richard S. Snell (2006). Clinical neuroanatomy, 6. ed. Lippincott Williams & Wilkins, Philadelphia. pp. 478–485. ISBN 978-963-226-293-2.
Brunner and Suddarth’s Textbook on Medical-Surgical Nursing, 11th Edition
Longo, ed. Dan L. Longo … [et et al. (2012). Harrison’s principles of internal medicine. (18th ed. ed.). New York: McGraw-Hill. pp. Chapter 370. ISBN 978-0071748896.
Longo, ed. Dan L. Longo … [et et al. (2012). Harrison’s principles of internal medicine. (18th ed. ed.). New York: McGraw-Hill. pp. Chapter 370. ISBN 978-0071748896.
Wang J (December 2010). “Preclinical and clinical research on inflammation after intracerebral hemorrhage”. Prog. Neurobiol. 92 (4): 463–77. doi:10.1016/j.pneurobio.2010.08.001. PMC 2991407. PMID 20713126.
Hill MD (November 2005). “Diagnostic biomarkers for stroke: a stroke neurologist’s perspective”. Clinical Chemistry 51 (11): 2001–2. doi:10.1373/clinchem.2005.056382. PMID 16244286.
Chalela JA, Kidwell CS, Nentwich LM, Luby M, Butman JA, Demchuk AM, Hill MD, Patronas N, Latour L, Warach S (January 2007). “Magnetic resonance imaging and computed tomography in emergency assessment of patients with suspected acute stroke: a prospective comparison”. Lancet 369 (9558): 293–8. doi:10.1016/S0140-6736(07)60151-2. PMC 1859855. PMID 17258669.
Kidwell CS, Chalela JA, Saver JL, Starkman S, Hill MD, Demchuk AM, Butman JA, Patronas N, Alger JR, Latour LL, Luby ML, Baird AE, Leary MC, Tremwel M, Ovbiagele B, Fredieu A, Suzuki S, Villablanca JP, Davis S, Dunn B, Todd JW, Ezzeddine MA, Haymore J, Lynch JK, Davis L, Warach S (October 2004). “Comparison of MRI and CT for detection of acute intracerebral hemorrhage”. JAMA 292 (15): 1823–30. doi:10.1001/jama.292.15.1823. PMID 15494579.
Straus SE, Majumdar SR, McAlister FA (September 2002). “New evidence for stroke prevention: scientific review”. JAMA 288 (11): 1388–95. doi:10.1001/jama.288.11.1388. PMID 12234233.
Goldstein LB, Adams R, Alberts MJ, Appel LJ, Brass LM, Bushnell CD, Culebras A, Degraba TJ, Gorelick PB, Guyton JR, Hart RG, Howard G, Kelly-Hayes M, Nixon JV, Sacco RL (June 2006). “Primary prevention of ischemic stroke: a guideline from the American Heart Association/American Stroke Association Stroke Council: cosponsored by the Atherosclerotic Peripheral Vascular Disease Interdisciplinary Working Group; Cardiovascular Nursing Council; Clinical Cardiology Council; Nutrition, Physical Activity, and Metabolism Council; and the Quality of Care and Outcomes Research Interdisciplinary Working Group: the American Academy of Neurology affirms the value of this guideline”. Stroke 37 (6): 1583–633. doi:10.1161/01.STR.0000223048.70103.F1. PMID 16675728.
“Use of Aspirin for Primary Prevention of Heart Attack and Stroke”. FDA. 05/02/2014. Retrieved 11 June 2014. Check date values in: |date= (help)
NPS Prescribing Practice Review 44: Antiplatelets and anticoagulants in stroke prevention (2009). Available at nps.org.au
Antithrombotic Trialists’ Collaboration (January 2002). “Collaborative meta-analysis of randomised trials of antiplatelet therapy for prevention of death, myocardial infarction, and stroke in high risk patients”. BMJ 324 (7329): 71–86. doi:10.1136/bmj.324.7329.71. PMC 64503. PMID 11786451.
Jonas, Daniel E.; Feltner, Cynthia; Amick, Halle R.; Sheridan, Stacey; Zheng, Zhi-Jie; Watford, Daniel J.; Carter, Jamie L.; Rowe, Cassandra J.; Harris, Russell (Jul 8, 2014). “Screening for Asymptomatic Carotid Artery Stenosis: A Systematic Review and Meta-analysis for the U.S. Preventive Services Task Force.”. Annals of internal medicine 161: 336. doi:10.7326/M14-0530. PMID 25004169.
Medical Research Council Working Party (July 1985). “MRC trial of treatment of mild hypertension: principal results”. British Medical Journal 291 (6488): 97–104. doi:10.1136/bmj.291.6488.97. PMC 1416260. PMID 2861880.
Thomson R (2009). “Evidence based implementation of complex interventions”. BMJ 339: b3124. doi:10.1136/bmj.b3124. PMID 19675081.
Hankey GJ (August 1999). “Smoking and risk of stroke”. Journal of Cardiovascular Risk 6 (4): 207–11. PMID 10501270.
Wannamethee SG, Shaper AG, Whincup PH, Walker M (July 1995). “Smoking cessation and the risk of stroke in middle-aged men”. JAMA 274 (2): 155–60. doi:10.1001/jama.274.2.155. PMID 7596004.
Reynolds K, Lewis B, Nolen JD, Kinney GL, Sathya B, He J, Lewis BL (February 2003). “Alcohol consumption and risk of stroke: a meta-analysis”. JAMA 289 (5): 579–88. doi:10.1001/jama.289.5.579. PMID 12578491.
Sloan MA, Kittner SJ, Rigamonti D, Price TR (September 1991). “Occurrence of stroke associated with use/abuse of drugs”. Neurology 41 (9): 1358–64. doi:10.1212/WNL.41.9.1358. PMID 1891081.
Larsson SC, Virtamo J, Wolk A (2011). “Red meat consumption and risk of stroke in Swedish men”. American Journal of Clinical Nutrition 94 (2): 417–421. doi:10.3945/ajcn.111.015115. PMID 21653800.
“Stroke Risk Factors”. American Heart Association. 2007. Retrieved January 22, 2007.
Gorelick PB (1987). “Alcohol and stroke”. Stroke; a Journal of Cerebral Circulation 18 (1): 268–71. doi:10.1161/01.STR.18.1.268. PMID 3810763.
al.], ed. Dan L. Longo … [et (2012). Harrison’s principles of internal medicine. (18th ed. ed.). New York: McGraw-Hill. pp. Chapter 370. ISBN 007174889X.
Westover AN, McBride S, Haley RW (April 2007). “Stroke in young adults who abuse amphetamines or cocaine: a population-based study of hospitalized patients”. Archives of General Psychiatry 64 (4): 495–502. doi:10.1001/archpsyc.64.4.495. PMID 17404126.
Ezekowitz JA, Straus SE, Majumdar SR, McAlister FA (December 2003). “Stroke: strategies for primary prevention”. American Family Physician 68 (12): 2379–86. PMID 14705756.
Ederle J, Brown MM (October 2006). “The evidence for medicine versus surgery for carotid stenosis”. European Journal of Radiology 60 (1): 3–7. doi:10.1016/j.ejrad.2006.05.021. PMID 16920313.
Whisnant JP (1996). “Effectiveness versus efficacy of treatment of hypertension for stroke prevention”. Neurology 46 (2): 301–7. doi:10.1212/WNL.46.2.301. PMID 8614485.
Law MR, Morris JK, Wald NJ (May 19, 2009). “Use of blood pressure lowering drugs in the prevention of cardiovascular disease: meta-analysis of 147 randomised trials in the context of expectations from prospective epidemiological studies”. BMJ (Clinical research ed.) 338: b1665. doi:10.1136/bmj.b1665. PMC 2684577. PMID 19454737.
Psaty BM, Lumley T, Furberg CD, Schellenbaum G, Pahor M, Alderman MH, Weiss NS (2003). “Health outcomes associated with various antihypertensive therapies used as first-line agents: a network meta-analysis”. JAMA 289 (19): 2534–44. doi:10.1001/jama.289.19.2534. PMID 12759325.
“Cholesterol, diastolic blood pressure, and stroke: 13,000 strokes in 450,000 people in 45 prospective cohorts. Prospective studies collaboration”. Lancet 346 (8991–8992): 1647–53. 1995. doi:10.1016/S0140-6736(95)92836-7. PMID 8551820.
Gueyffier F, Boissel JP, Boutitie F, Pocock S, Coope J, Cutler J, Ekbom T, Fagard R, Friedman L, Kerlikowske K, Perry M, Prineas R, Schron E (1997). “Effect of antihypertensive treatment in patients having already suffered from stroke. Gathering the evidence. The INDANA (INdividual Data ANalysis of Antihypertensive intervention trials) Project Collaborators”. Stroke 28 (12): 2557–62. doi:10.1161/01.STR.28.12.2557. PMID 9412649.
Gueyffier F, Bulpitt C, Boissel JP, Schron E, Ekbom T, Fagard R, Casiglia E, Kerlikowske K, Coope J (1999). “Antihypertensive drugs in very old people: a subgroup meta-analysis of randomised controlled trials. INDANA Group”. Lancet 353 (9155): 793–6. doi:10.1016/S0140-6736(98)08127-6. PMID 10459960.
Staessen JA, Gasowski J, Wang JG, Thijs L, Den Hond E, Boissel JP, Coope J, Ekbom T, Gueyffier F, Liu L, Kerlikowske K, Pocock S, Fagard RH (2000). “Risks of untreated and treated isolated systolic hypertension in the elderly: meta-analysis of outcome trials”. Lancet 355 (9207): 865–72. doi:10.1016/S0140-6736(99)07330-4. PMID 10752701.
Beckett NS, Peters R, Fletcher AE, Staessen JA, Liu L, Dumitrascu D, Stoyanovsky V, Antikainen RL, Nikitin Y, Anderson C, Belhani A, Forette F, Rajkumar C, Thijs L, Banya W, Bulpitt CJ (2008). “Treatment of Hypertension in Patients 80 Years of Age or Older”. N. Engl. J. Med. 358 (18): 1887–98. doi:10.1056/NEJMoa0801369. PMID 18378519.
Neal B, MacMahon S, Chapman N (2000). “Effects of ACE inhibitors, calcium antagonists, and other blood-pressure-lowering drugs: results of prospectively designed overviews of randomised trials. Blood Pressure Lowering Treatment Trialists’ Collaboration”. Lancet 356 (9246): 1955–64. doi:10.1016/S0140-6736(00)03307-9. PMID 11130523.
The Allhat Officers And Coordinators For The Allhat Collaborative Research Group, (2002). “Major outcomes in high-risk hypertensive patients randomized to angiotensin-converting enzyme inhibitor or calcium channel blocker vs diuretic: The Antihypertensive and Lipid-Lowering Treatment to Prevent Heart Attack Trial (ALLHAT)”. JAMA 288 (23): 2981–97. doi:10.1001/jama.288.23.2981. PMID 12479763.
De Lima, LG; Saconato, H; Atallah, AN; da Silva, EM (Oct 15, 2014). “Beta-blockers for preventing stroke recurrence.”. The Cochrane database of systematic reviews 10: CD007890. doi:10.1002/14651858.CD007890.pub3. PMID 25317988.
Iso H, Jacobs DR, Wentworth D, Neaton JD, Cohen JD (1989). “Serum cholesterol levels and six-year mortality from stroke in 350,977 men screened for the multiple risk factor intervention trial”. N. Engl. J. Med. 320 (14): 904–10. doi:10.1056/NEJM198904063201405. PMID 2619783.
O’Regan C, Wu P, Arora P, Perri D, Mills EJ (2008). “Statin therapy in stroke prevention: a meta-analysis involving 121,000 patients”. Am. J. Med. 121 (1): 24–33. doi:10.1016/j.amjmed.2007.06.033. PMID 18187070.
Hebert PR, Gaziano JM, Hennekens CH (1995). “An overview of trials of cholesterol lowering and risk of stroke”. Arch. Intern. Med. 155 (1): 50–5. doi:10.1001/archinte.155.1.50. PMID 7802520.
“Intensive blood-glucose control with sulphonylureas or insulin compared with conventional treatment and risk of complications in patients with type 2 diabetes (UKPDS 33). UK Prospective Diabetes Study (UKPDS) Group”. Lancet 352 (9131): 837–53. 1998. doi:10.1016/S0140-6736(98)07019-6. PMID 9742976.
Dormandy JA, Charbonnel B, Eckland DJ, Erdmann E, Massi-Benedetti M, Moules IK, Skene AM, Tan MH, Lefèbvre PJ, Murray GD, Standl E, Wilcox RG, Wilhelmsen L, Betteridge J, Birkeland K, Golay A, Heine RJ, Korányi L, Laakso M, Mokán M, Norkus A, Pirags V, Podar T, Scheen A, Scherbaum W, Schernthaner G, Schmitz O, Skrha J, Smith U, Taton J (2005). “Secondary prevention of macrovascular events in patients with type 2 diabetes in the PROactive Study (PROspective pioglitAzone Clinical Trial In macroVascular Events): a randomised controlled trial”. Lancet 366 (9493): 1279–89. doi:10.1016/S0140-6736(05)67528-9. PMID 16214598.
Johnson ES, Lanes SF, Wentworth CE, Satterfield MH, Abebe BL, Dicker LW (1999). “A metaregression analysis of the dose-response effect of aspirin on stroke”. Arch. Intern. Med. 159 (11): 1248–53. doi:10.1001/archinte.159.11.1248. PMID 10371234.
Hankey GJ, Sudlow CL, Dunbabin DW (2000). Hankey, Graeme, ed. “Thienopyridine derivatives (ticlopidine, clopidogrel) versus aspirin for preventing stroke and other serious vascular events in high vascular risk patients”. Cochrane Database Syst Rev (2): CD001246. doi:10.1002/14651858.CD001246. PMID 10796426.
Halkes PH, van Gijn J, Kappelle LJ, Koudstaal PJ, Algra A (2006). “Aspirin plus dipyridamole versus aspirin alone after cerebral ischaemia of arterial origin (ESPRIT): randomised controlled trial”. Lancet 367 (9523): 1665–73. doi:10.1016/S0140-6736(06)68734-5. PMID 16714187.
Wolf PA, Abbott RD, Kannel WB (1987). “Atrial fibrillation: a major contributor to stroke in the elderly. The Framingham Study”. Arch. Intern. Med. 147 (9): 1561–4. doi:10.1001/archinte.147.9.1561. PMID 3632164.
Fuster V, Rydén LE, Cannom DS, Crijns HJ, Curtis AB, Ellenbogen KA, Halperin JL, Le Heuzey JY, Kay GN, Lowe JE, Olsson SB, Prystowsky EN, Tamargo JL, Wann S, Smith SC, Jacobs AK, Adams CD, Anderson JL, Antman EM, Halperin JL, Hunt SA, Nishimura R, Ornato JP, Page RL, Riegel B, Priori SG, Blanc JJ, Budaj A, Camm AJ, Dean V, Deckers JW, Despres C, Dickstein K, Lekakis J, McGregor K, Metra M, Morais J, Osterspey A, Tamargo JL, Zamorano JL (2006). “ACC/AHA/ESC 2006 Guidelines for the Management of Patients with Atrial Fibrillation: a report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Practice Guidelines and the European Society of Cardiology Committee for Practice Guidelines (Writing Committee to Revise the 2001 Guidelines for the Management of Patients With Atrial Fibrillation): developed in collaboration with the European Heart Rhythm Association and the Heart Rhythm Society”. Circulation 114 (7): e257–354. doi:10.1161/CIRCULATIONAHA.106.177292. PMID 16908781.
Halkes PH, van Gijn J, Kappelle LJ, Koudstaal PJ, Algra A (2007). “Medium intensity oral anticoagulants versus aspirin after cerebral ischaemia of arterial origin (ESPRIT): a randomised controlled trial”. Lancet Neurol 6 (2): 115–24. doi:10.1016/S1474-4422(06)70685-8. PMID 17239798.
Hart RG, Halperin JL, McBride R, Benavente O, Man-Son-Hing M, Kronmal RA (2000). “Aspirin for the primary prevention of stroke and other major vascular events: meta-analysis and hypotheses”. Arch. Neurol. 57 (3): 326–32. doi:10.1001/archneur.57.3.326. PMID 10714657.
Bartolucci AA, Howard G (2006). “Meta-analysis of data from the six primary prevention trials of cardiovascular events using aspirin”. Am. J. Cardiol. 98 (6): 746–50. doi:10.1016/j.amjcard.2006.04.012. PMID 16950176.
Berger JS, Roncaglioni MC, Avanzini F, Pangrazzi I, Tognoni G, Brown DL (2006). “Aspirin for the primary prevention of cardiovascular events in women and men: a sex-specific meta-analysis of randomized controlled trials”. JAMA 295 (3): 306–13. doi:10.1001/jama.295.3.306. PMID 16418466.
Yerman T, Gan WQ, Sin DD (2007). “The influence of gender on the effects of aspirin in preventing myocardial infarction”. BMC Med 5: 29. doi:10.1186/1741-7015-5-29. PMC 2131749. PMID 17949479.
Rothwell PM, Eliasziw M, Gutnikov SA, Fox AJ, Taylor DW, Mayberg MR, Warlow CP, Barnett HJ (2003). “Analysis of pooled data from the randomised controlled trials of endarterectomy for symptomatic carotid stenosis”. Lancet 361 (9352): 107–16. doi:10.1016/S0140-6736(03)12228-3. PMID 12531577.
Ringleb PA, Chatellier G, Hacke W, Favre JP, Bartoli JM, Eckstein HH, Mas JL (2008). “Safety of endovascular treatment of carotid artery stenosis compared with surgical treatment: a meta-analysis”. J. Vasc. Surg. 47 (2): 350–5. doi:10.1016/j.jvs.2007.10.035. PMID 18241759.
Ederle J, Featherstone RL, Brown MM (2007). Brown, Martin M, ed. “Percutaneous transluminal angioplasty and stenting for carotid artery stenosis”. Cochrane Database Syst Rev (4): CD000515. doi:10.1002/14651858.CD000515.pub3. PMID 17943745.
Rothwell PM, Eliasziw M, Gutnikov SA, Warlow CP, Barnett HJ (2004). “Endarterectomy for symptomatic carotid stenosis in relation to clinical subgroups and timing of surgery”. Lancet 363 (9413): 915–24. doi:10.1016/S0140-6736(04)15785-1. PMID 15043958.
Fairhead JF, Mehta Z, Rothwell PM (2005). “Population-based study of delays in carotid imaging and surgery and the risk of recurrent stroke”. Neurology 65 (3): 371–5. doi:10.1212/01.wnl.0000170368.82460.b4. PMID 16087900.
U.S. Preventive Services Task Force (2007). “Screening for carotid artery stenosis: U.S. Preventive Services Task Force recommendation statement”. Ann. Intern. Med. 147 (12): 854–9. doi:10.7326/0003-4819-147-12-200712180-00005. PMID 18087056.
Halliday A, Mansfield A, Marro J, Peto C, Peto R, Potter J, Thomas D (2004). “Prevention of disabling and fatal strokes by successful carotid endarterectomy in patients without recent neurological symptoms: randomised controlled trial”. Lancet 363 (9420): 1491–502. doi:10.1016/S0140-6736(04)16146-1. PMID 15135594.
Chambers BR, Donnan GA (2005). Chambers, Brian R, ed. “Carotid endarterectomy for asymptomatic carotid stenosis”. Cochrane Database Syst Rev (4): CD001923. doi:10.1002/14651858.CD001923.pub2. PMID 16235289.
Spence JD (2006). “Nutrition and stroke prevention”. Stroke; a Journal of Cerebral Circulation 37 (9): 2430–5. doi:10.1161/01.STR.0000236633.40160.ee. PMID 16873712.
Zhou YH, Tang JY, Wu MJ, Lu J, Wei X, Qin YY, Wang C, Xu JF, He J (2011). Wright, James M, ed. “Effect of folic acid supplementation on cardiovascular outcomes: a systematic review and meta-analysis”. PLoS ONE 6 (9): e25142. Bibcode:2011PLoSO…625142Z. doi:10.1371/journal.pone.0025142. PMC 3182189. PMID 21980387.
Clarke R, Halsey J, Lewington S, Lonn E, Armitage J, Manson JE, Bønaa KH, Spence JD, Nygård O, Jamison R, Gaziano JM, Guarino P, Bennett D, Mir F, Peto R, Collins R (Oct 11, 2010). “Effects of lowering homocysteine levels with B vitamins on cardiovascular disease, cancer, and cause-specific mortality: Meta-analysis of 8 randomized trials involving 37 485 individuals”. Archives of Internal Medicine 170 (18): 1622–31. doi:10.1001/archinternmed.2010.348. PMID 20937919.
Bushnell C, McCullough LD, Awad IA, Chireau MV, Fedder WN, Furie KL, Howard VJ, Lichtman JH, Lisabeth LD, Piña IL, Reeves MJ, Rexrode KM, Saposnik G, Singh V, Towfighi A, Vaccarino V, Walters MR (2014). “Guidelines for the prevention of stroke in women: a statement for healthcare professionals from the American Heart Association/American Stroke Association”. Stroke; a Journal of Cerebral Circulation 45 (5): 1545–88. doi:10.1161/01.str.0000442009.06663.48. PMID 24503673.
Kernan WN, Ovbiagele B, Black HR, Bravata DM, Chimowitz MI, Ezekowitz MD, Fang MC, Fisher M, Furie KL, Heck DV, Johnston SC, Kasner SE, Kittner SJ, Mitchell PH, Rich MW, Richardson D, Schwamm LH, Wilson JA (May 1, 2014). “Guidelines for the Prevention of Stroke in Patients With Stroke and Transient Ischemic Attack: A Guideline for Healthcare Professionals From the American Heart Association/American Stroke Association.”. Stroke; a journal of cerebral circulation 45 (7): 2160–236. doi:10.1161/STR.0000000000000024. PMID 24788967.
Hart RG, Pearce LA, Aguilar MI (2007). “Meta-analysis: antithrombotic therapy to prevent stroke in patients who have nonvalvular atrial fibrillation”. Ann. Intern. Med. 146 (12): 857–67. doi:10.7326/0003-4819-146-12-200706190-00007. PMID 17577005.
Paciaroni M, Agnelli G, Micheli S, Caso V (2007). “Efficacy and safety of anticoagulant treatment in acute cardioembolic stroke: a meta-analysis of randomized controlled trials”. Stroke 38 (2): 423–30. doi:10.1161/01.STR.0000254600.92975.1f. PMID 17204681.ACP JC synopsis
Armstrong MJ, Gronseth G, Anderson DC, Biller J, Cucchiara B, Dafer R, Goldstein LB, Schneck M, Messé SR (May 28, 2013). “Summary of evidence-based guideline: Periprocedural management of antithrombotic medications in patients with ischemic cerebrovascular disease: Report of the Guideline Development Subcommittee of the American Academy of Neurology”. Neurology 80 (22): 2065–2069. doi:10.1212/WNL.0b013e318294b32d. PMC 3716407. PMID 23713086.
Gomez CR: Time is Brain! J Stroke and Cerebrovasc Dis 3:1-2. 1993, additional Time
Saver JL (2006). “Time is brain – quantified”. Stroke 37 (1): 263–6. doi:10.1161/01.STR.0000196957.55928.ab. PMID 16339467.
Bellolio MF, Gilmore RM, Stead LG (2011-09-07). Bellolio, M Fernanda, ed. “Insulin for glycaemic control in acute ischaemic stroke”. Cochrane database of systematic reviews (Online) 9 (9): CD005346. doi:10.1002/14651858.CD005346.pub3. PMID 21901697.
Bath, PM; Krishnan, K (28 October 2014). “Interventions for deliberately altering blood pressure in acute stroke.”. The Cochrane database of systematic reviews 10: CD000039. doi:10.1002/14651858.CD000039.pub3. PMID 25353321.
Wardlaw, JM; Murray, V; Berge, E; del Zoppo, GJ (Jul 29, 2014). “Thrombolysis for acute ischaemic stroke.”. The Cochrane database of systematic reviews 7: CD000213. doi:10.1002/14651858.CD000213.pub3. PMID 25072528.
Emberson, J; Lees, KR; Lyden, P; Blackwell, L; Albers, G; Bluhmki, E; Brott, T; Cohen, G; Davis, S; Donnan, G; Grotta, J; Howard, G; Kaste, M; Koga, M; von Kummer, R; Lansberg, M; Lindley, RI; Murray, G; Olivot, JM; Parsons, M; Tilley, B; Toni, D; Toyoda, K; Wahlgren, N; Wardlaw, J; Whiteley, W; Del Zoppo, GJ; Baigent, C; Sandercock, P; Hacke, W; for the Stroke Thrombolysis Trialists’ Collaborative, Group (Aug 5, 2014). “Effect of treatment delay, age, and stroke severity on the effects of intravenous thrombolysis with alteplase for acute ischaemic stroke: a meta-analysis of individual patient data from randomised trials.”. Lancet 384: 1929–1935. doi:10.1016/S0140-6736(14)60584-5. PMID 25106063.
Wardlaw, JM; Murray, V; Berge, E; del Zoppo, GJ (Jul 29, 2014). “Thrombolysis for acute ischaemic stroke.”. The Cochrane database of systematic reviews 7: CD000213. doi:10.1002/14651858.CD000213.pub3. PMID 25072528.
“Thrombolytics for acute stroke”. Dynamed. Sep 15, 2014. Retrieved 4 October 2014. “at 3-4.5 hours after stroke onset t-PA increases risk of symptomatic intracranial hemorrhage but effect on functional outcomes is inconsistent”
“Thrombolysis in acute ischaemic stroke: time for a rethink?”. BMJ 350 (h1075). Mar 17, 2015. doi:10.1136/bmj.h1075.
“Canadian Association of Emergency Physicians Position Statement on Acute Ischemic Stroke” (PDF). caep.ca. 20155. Retrieved 7 April 2015. Check date values in: |date= (help)
Wardlaw JM, Murray V, Berge E, del Zoppo G, Sandercock P, Lindley RL, Cohen G (May 23, 2012). “Recombinant tissue plasminogen activator for acute ischaemic stroke: an updated systematic review and meta-analysis”. Lancet. Online first (9834): 2364–72. doi:10.1016/S0140-6736(12)60738-7. PMC 3386494. PMID 22632907.
Whiteley WN, Slot KB, Fernandes P, Sandercock P, Wardlaw J (November 2012). “Risk factors for intracranial hemorrhage in acute ischemic stroke patients treated with recombinant tissue plasminogen activator: a systematic review and meta-analysis of 55 studies”. Stroke; a journal of cerebral circulation 43 (11): 2904–9. doi:10.1161/STROKEAHA.112.665331. PMID 22996959.
The National Institute Of Neurological Disorders And Stroke Rt-Pa Stroke Study Group, (1995). “Tissue plasminogen activator for acute ischemic stroke. The National Institute of Neurological Disorders and Stroke rt-PA Stroke Study Group”. New England Journal of Medicine 333 (24): 1581–7. doi:10.1056/NEJM199512143332401. PMID 7477192.
Wardlaw JM, Murray V, Berge E, Del Zoppo GJ (2009-10-07). Wardlaw, Joanna M, ed. “Thrombolysis for acute ischaemic stroke”. Cochrane database of systematic reviews (Online) (4): CD000213. doi:10.1002/14651858.CD000213.pub2. PMID 19821269.
Dubinsky R, Lai SM (2006). “Mortality of stroke patients treated with thrombolysis: analysis of nationwide inpatient sample”. Neurology 66 (11): 1742–1744. doi:10.1212/01.wnl.0000218306.35681.38. PMID 16769953.
“Position Statement on the Use of Intravenous Thrombolytic Therapy in the Treatment of Stroke”. American Academy of Emergency Medicine. Retrieved 2008-01-25.
Lee M, Hong KS, Saver JL (May 2010). “Efficacy of intra-arterial fibrinolysis for acute ischemic stroke: meta-analysis of randomized controlled trials”. Stroke 41 (5): 932–7. doi:10.1161/STROKEAHA.109.574335. PMID 20360549.
Simard JM, Sahuquillo J, Sheth KN, Kahle KT, Walcott BP (April 2011). “Managing malignant cerebral infarction”. Curr Treat Options Neurol 13 (2): 217–29. doi:10.1007/s11940-010-0110-9. PMC 3243953. PMID 21190097.
“Organised inpatient (stroke unit) care for stroke”. Cochrane Database of Systematic Reviews. Sep 11, 2013. doi:10.1002/14651858.CD000197.pub3.
http://www.stroke.scot.nhs.uk/docs/UseOfAnkle-FootOrthosesFollowingStroke.pdf
O’Sullivan 2007, pp. 471, 484, 737, 740
Mackenzie C (April 2011). “Dysarthria in stroke: a narrative review of its description and the outcome of intervention”. Int J Speech Lang Pathol 13 (2): 125–36. doi:10.3109/17549507.2011.524940. PMID 21480809.
West C, Hesketh A, Vail A, Bowen A (2005). West, Carolyn, ed. “Interventions for apraxia of speech following stroke”. Cochrane Database Syst Rev (4): CD004298. doi:10.1002/14651858.CD004298.pub2. PMID 16235357.
Kelly H, Brady MC, Enderby P (2010). Brady, Marian C, ed. “Speech and language therapy for aphasia following stroke”. Cochrane Database Syst Rev (5): CD000425. doi:10.1002/14651858.CD000425.pub2. PMID 20464716.
B. Lange, S. Flynn & A. Rizzo, B.; Flynn, S.; Rizzo, A. (2009). “Initial usability assessment of off-the-shelf video game consoles for clinical game-based motor rehabilitation”. Physical Therapy Reviews 14 (5): 355–362. doi:10.1179/108331909X12488667117258.
Fregni F, Pascual-Leone A (2007). “Technology Insight: noninvasive brain stimulation in neurology—perspectives on the therapeutic potential of rTMS and tDCS”. Nature Clinical Practice Neurology 3 (7): 383–393. doi:10.1038/ncpneuro0530. PMID 17611487.
Balasubramanian S, Klein J, Burdet E (2010). “Robot-assisted rehabilitation of hand function”. Current Opinion in Neurology 23 (6): 661–70. doi:10.1097/WCO.0b013e32833e99a4. PMID 20852421.
Brazzelli M, Saunders DH, Greig CA, Mead GE (2011). “Physical fitness training for stroke patients”. The Cochrane Database of Systematic Reviews (11): CD003316. doi:10.1002/14651858.CD003316.pub4. PMID 22071806.
Institute for Quality and Efficiency in Health Care (IQWiG). “After a stroke: Does fitness training improve overall health and mobility?”. Informed Health Online. Institute for Quality and Efficiency in Health Care (IQWiG). Retrieved 20 June 2013.
Coffey C. Edward, Cummings Jeffrey L, Starkstein Sergio, Robinson Robert (2000). Stroke – the American Psychiatric Press Textbook of Geriatric Neuropsychiatry (Second ed.). Washington DC: American Psychiatric Press. pp. 601–617.
Stanford Hospital & Clinics. “Cardiovascular Diseases: Effects of Stroke”. Retrieved 2005.
editors, Tom A. Schweizer, R. Loch Macdonald, (2014). The behavioral consequences of stroke. New York, NY [u.a.]: Springer. pp. 119–133. ISBN 978-1-4614-7671-9.
Mackenzie, Catherine (2011). “Dysarthria in stroke: A narrative review of its description and the outcome of intervention”. International Journal of Speech-Language Pathology: 125–136.
Ackley, Betty; Ladwig, Gail B.; Kelley, Helen (2010). Nursing diagnosis handbook: an evidence-based guide to planning care (9th ed.). Maryland Heights, MO.: Mosby.
Senelick Richard C., Rossi, Peter W., Dougherty, Karla (1994). Living with Stroke: A Guide for Families. Contemporary Books, Chicago. ISBN 0-8092-2607-3. OCLC 40856888 42835161.
Villarosa, Linda; Singleton, Lafayette; Johnson, Kirk A. (1993). The Black health library guide to stroke. New York: Henry Holt and Co. ISBN 0-8050-2289-9. OCLC 26929500.
Hamilton RH, Chrysikou EG, Coslett B (July 2011). “Mechanisms of aphasia recovery after stroke and the role of noninvasive brain stimulation”. Brain Lang 118 (1–2): 40–50. doi:10.1016/j.bandl.2011.02.005. PMC 3109088. PMID 21459427.
Leys D, Hénon H, Mackowiak-Cordoliani MA, Pasquier F (November 2005). “Poststroke dementia”. Lancet Neurol 4 (11): 752–9. doi:10.1016/S1474-4422(05)70221-0. PMID 16239182.
Coulthard E, Singh-Curry V, Husain M (December 2006). “Treatment of attention deficits in neurological disorders”. Current Opinion in Neurology 19 (6): 613–8. doi:10.1097/01.wco.0000247605.57567.9a. PMID 17102702.
Lim C, Alexander MP (December 2009). “Stroke and episodic memory disorders”. Neuropsychologia 47 (14): 3045–58. doi:10.1016/j.neuropsychologia.2009.08.002. PMID 19666037.
Murray ED, Buttner N, Price BH (2012). “Depression and Psychosis in Neurological Practice”. In Bradley WG, Daroff RB, Fenichel GM, Jankovic J. Bradley’s neurology in clinical practice. 1 (6th ed.). Philadelphia, PA: Elsevier/Saunders. pp. 100–1. ISBN 1-4377-0434-4.
Reith J, Jørgensen HS, Nakayama H, Raaschou HO, Olsen TS (August 1997). “Seizures in acute stroke: predictors and prognostic significance. The Copenhagen Stroke Study”. Stroke 28 (8): 1585–9. doi:10.1161/01.STR.28.8.1585. PMID 9259753.
Burn J, Dennis M, Bamford J, Sandercock P, Wade D, Warlow C (December 1997). “Epileptic seizures after a first stroke: the Oxfordshire Community Stroke Project”. BMJ 315 (7122): 1582–7. doi:10.1136/bmj.315.7122.1582. PMC 2127973. PMID 9437276.
“WHO Disease and injury country estimates”. World Health Organization. 2009. Archived from the original on 11 November 2009. Retrieved November 11, 2009.
“The top 10 causes of death”. WHO.
Towfighi A, Saver JL (August 2011). “Stroke declines from third to fourth leading cause of death in the United States: historical perspective and challenges ahead”. Stroke 42 (8): 2351–5. doi:10.1161/STROKEAHA.111.621904. PMID 21778445.
Ellekjaer H, Holmen J, Indredavik B, Terent A (November 1, 1997). “Epidemiology of Stroke in Innherred, Norway, 1994 to 1996 : Incidence and 30-Day Case-Fatality Rate”. Stroke 28 (11): 2180–2184. doi:10.1161/01.STR.28.11.2180. PMID 9368561. Retrieved 2008-01-22.
Bongers TN, de Maat MP, van Goor ML, Bhagwanbali V, van Vliet HH, Gómez García EB, Dippel DW, Leebeek FW (2006). “High von Willebrand factor levels increase the risk of first ischemic stroke: influence of ADAMTS13, inflammation, and genetic variability”. Stroke 37 (11): 2672–7. doi:10.1161/01.STR.0000244767.39962.f7. PMID 16990571.
Ashrafian H (2010). “Familial stroke 2700 years ago”. Stroke 41 (4): e187. doi:10.1161/STROKEAHA.109.573170. PMID 20185778.
Thompson JE (August 1, 1996). “The evolution of surgery for the treatment and prevention of stroke. The Willis Lecture”. Stroke 27 (8): 1427–34. doi:10.1161/01.STR.27.8.1427. PMID 8711815.
Kopito, Jeff (September 2001). “A Stroke in Time”. MERGINET.com 6 (9).[dead link]
R. Barnhart, ed. The Barnhart Concise Dictionary of Etymology (1995)
Schiller F (April 1970). “Concepts of stroke before and after Virchow”. Med Hist 14 (2): 115–31. doi:10.1017/S0025727300015325. PMC 1034034. PMID 4914683.
Stanley Finger; François Boller; Kenneth L. Tyler (2010). Handbook of Clinical Neurology. North-Holland Publishing Company. p. 401. ISBN 978-0-444-52009-8. Retrieved 1 October 2013.
John W. Scadding (December 2011). Clinical Neurology. CRC Press. p. 488. ISBN 978-0-340-99070-4. Retrieved 1 October 2013.
Joseph I. Sirven; Barbara L. Malamut (2008). Clinical Neurology of the Older Adult. Lippincott Williams & Wilkins. p. 243. ISBN 978-0-7817-6947-1. Retrieved 1 October 2013.
David Myland Kaufman; Mark J Milstein (5 December 2012). Kaufman’s Clinical Neurology for Psychiatrists. Elsevier Health Sciences. p. 892. ISBN 978-1-4557-4004-8. Retrieved 1 October 2013.
Mosby’s Medical Dictionary, 8th edition. Elsevier. 2009.
“What is a Stroke/Brain Attack?” (PDF). National Stroke Association. Retrieved 27 February 2014.
Segen’s Medical Dictionary. Farlex, Inc. 2010.
Derdeyn CP, Chimowitz MI; Chimowitz (August 2007). “Angioplasty and Stenting for Atherosclerotic Intracranial Stenosis: Rationale for a Randomized Clinical Trial”. Neuroimaging Clin. N. Am. 17 (3): 355–63, viii–ix. doi:10.1016/j.nic.2007.05.001. PMC 2040119. PMID 17826637.
Tenser MS, Amar AP, Mack WJ; Amar; Mack (December 2011). “Mechanical thrombectomy for acute ischemic stroke using the MERCI retriever and penumbra aspiration systems”. World neurosurgery 76 (6 Suppl): S16–23. doi:10.1016/j.wneu.2011.07.003. PMID 22182267.
Ortega-Lopez Y, Llanos-Mendez A (2010). “[Mechanical thrombectomy with MERCI device. Ischaemic stroke]”. Andalusian Agency for Health Technology Assessment.
Lees KR, Zivin JA, Ashwood T, Davalos A, Davis SM, Diener HC, Grotta J, Lyden P, Shuaib A, Hårdemark HG, Wasiewski WW; Zivin; Ashwood; Davalos; Davis; Diener; Grotta; Lyden; Shuaib; Hårdemark; Wasiewski; Stroke-Acute Ischemic NXY Treatment (SAINT I) Trial Investigators (February 2006). “NXY-059 for acute ischemic stroke”. The New England Journal of Medicine 354 (6): 588–600. doi:10.1056/NEJMoa052980. PMID 16467546.
Koziol JA, Feng AC; Feng (October 2006). “On the analysis and interpretation of outcome measures in stroke clinical trials: lessons from the SAINT I study of NXY-059 for acute ischemic stroke”. Stroke; a journal of cerebral circulation 37 (10): 2644–7. doi:10.1161/01.STR.0000241106.81293.2b. PMID 16946150.
Bennett, MH; Weibel, S; Wasiak, J; Schnabel, A; French, C; Kranke, P (12 November 2014). “Hyperbaric oxygen therapy for acute ischaemic stroke.”. The Cochrane database of systematic reviews 11: CD004954. doi:10.1002/14651858.CD004954.pub3. PMID 25387992.

Comments

comments

Τα σχόλια είναι κλειστά.