Φαρμακευτική θεραπεία στην Μετωποκροταφική Άνοια

myneuronews, "Φαρμακευτική θεραπεία στην Μετωποκροταφική Άνοια," Γνωσιακή Βάση Νευρολογίας, Αύγουστος 28, 2018, https://myneurology.eu/archives/2806.

Αναστολείς της χολινεστεράσης

Οι τρεις συνηθέστερα χρησιμοποιούμενοι αναστολείς της χολινεστεράσης, η δονεπεζίλη, η ριβαστιγμίνη και η γαλανταμίνη έχουν μελετηθεί στην μετωποκροταφική άνοια, χωρίς ωστόσο ενθαρρυντικά αποτελέσματα.

  1. Η ριβαστιγμίνη μελετήθηκε σε μία μελέτη διάρκειας 12 μηνών με τη συμμετοχή 20 ασθενών, η οποία έδειξε βελτίωση στα συμπεριφορικά και καταθλιπτικά συμπτώματα, καθώς και στον νευροψυιατρικό δείκτη, χωρίς καμία βελτίωση στην νοητική κατάσταση όπως αυτή μετρήθηκε με Mini Mental Test (Κλάση ΙΙΙ)
  2. Η γαλανταμίνη μελετήθηκε σε 36 πάσχοντες από τον συμπεριφορικό τύπο της μετωποκροταφικής άνοιας και προιούσα πρωτοπαθή αφασία μη καθορισμένου υποτύπου. Όλοι οι ασθενείς έλαβαν γαλανταμίνη για 18 εβδομάδες ακολουθούμενη από τυχαιοποιημένη, διπλά τυφλή, placebo-controlled απόσυρση της σε μία περίοδο 8 εβδομάδων. Δεν παρατηρήθηκαν διαφορές στην ομάδα της συμπεριφορικής μετωποκροταφικής άνοιας, ωστόσο στην ομάδα της ΠΠΑ, παρατηρήθηκε σταθερότητα σε σχέση με την ομάδα που ελάμβανε placebo και πιθανολογείται πως πιθανότατα οι ασθενείς αυτοί έπασχαν από λογοπενικό τύπο της ΠΠΑ οφειλόμενη σε παθολογία της νόσου Alzheimer (Kλάση ΙΙΙ)
  3. Η δονεπεζίλη μελετήθηκε σε 24 ασθενείς σε μία περίοδο 6 μηνών και 6 άτομα εμφάνισαν επιδείνωση της συμπεριφοράς, ενώ το σύνολο των ασθενών επέδειξε επιδείνωση, ενώ η διακοπή της θεραπείας είχε θετικό αποτέλεσμα στην συμπεριφορά (Κλάση ΙΙ). Τα εν λόγω αποτελέσματα επιβεβαιώθηκαν και σε νεότερη μελέτη στην Ιαπωνία, όπου και πάλι απαιτήθηκε διακοπή της θεραπείας.
  4. Για την σχετιζόμενη με την μετωποκροταφική άνοια προϊούσα υπερπυρηνική παράλυση, έχει μελετηθεί η φυσοστιγμίνη σε 8 ασθενείς με ενθαρρυντικά αποτελέσματα, καθώς η μελέτη έδειξε οριακή βελτίωση στην μνήμη, ενώ η δονεπεζίλη δεν είχε κανένα αποτέλεσμα στην μνήμη και επιδείνωσε την κινητική λειτουργία και η ριβαστιγμίνη είχε θετική επίδραση στην μνήμη και αρνητική επίδραση στην κινητική λειτουργία (Κλάση IV).
  5. Γενικά, τα μέχρι τώρα δεδομένα έχουν καταδείξει πως οι αναστολείς χολινεστεράσης, δεν είναι αποτελεσματικοί στην θεραπεία της μετωποκροταφικής άνοιας και μπορεί να επιδεινώσουν τα συμπεριφορικά συμπτώματα.

Ανταγωνιστές των υποδοχέων του Ν-Μεθυλ-D-ασπατρικού οξέος (NMDA)

  1. Η μεμαντίνη, είναι ο πλέον χρησιμοποιούμενος ανταγωνιστής των NMDA υποδοχέων στην νόσο του Alzheimer και έχει αποδειχθεί πως έχει θετική επίδραση στην νευρωνική επιβίωση. Αρχικά μία μικρή μελέτη ανοιχτής ετικέτας δεν κατέδειδε βελτίωση σε ασθενείς πάσχοντες από τον συμπεριφορικό τύπο της μετωποκροταφικής άνοιας, ωστόσο μεταγενέστερες μελέτες κατέδειξαν βελτίωση των συμπεριφορικών συμπτωμάτων. Η αποτελεσματικότητά της μεμαντίνης μελετήθηκε επίσης σε δύο αυστηρές μελέτες με τη χρήση placebo (Κλάσης ΙΙ και Ι) και δεν αποδείχθηκε σημαντική βελτίωση, ενώ παράλληλα σε κάποιους ασθενείς είχε αρνητική επίδραση.
  2. Οι παραπάνω μελέτες καταδεικνύουν πως η μεμαντίνη δεν είναι αποτελεσματική στην μετωποκροταφική άνοια.

Φαρμακολογική θεραπεία των συμπεριφορικών συμπτωμάτων

Οι διαταραχές του φάσματος της μετωποκροταφικής άνοιας συχνά συνοδεύονται από συμπεριφορικές μεταβολές, που περιλαμβάνουν απάθεια, σύγχυση, επιθετικότητα, παραισθήσεις και σπανίως ψευδαισθήσεις, ενώ η αναγνώρισή τους και ο αποκλεισμός άλλων αιτίων είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Επιλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRI) και παρόμοιοι παράγοντες. Οι SSRIs και παρόμοιοι παράγοντες χρησιμοποιούνται ευρέως στην αντιμετώπιση των συμπεριφορικών συμπτωμάτων. Επιπλέον νευροπαθολογικές μελέτες έχουν καταδείξει απώλεια σεροτονινεργικών νευρώνων στην μετωποκροταφική άνοια. Μικρές μελέτες ανοιχτής ετικέτας προτείνουν πως η χορήγηση SSRIs έχει θετική επίδραση στην αντιμετώπιση των συμπεριφορικών συμπτωμάτων στην μετωποκροταφική άνοια.

  1.  Η σιταλοπράμη έχει μελετηθεί σε μία μελέτη διάρκειας 6 εβδομάδων σε 15 ασθενείς, έχοντας σημαντική βελτίωση της διεγερτικότητας, της απάθειας και των καταθλιπτικών συμπτωμάτων (Κλάση ΙΙΙ)
  2. Η φλουοξετίνη μελετήθηκε επίσης σε μία μελέτη 3 μηνών, με τη συμμετοχή 5 ασθενών έχοντας θετική επίδραση στην απάθεια, τα εμμονικά και τα καταθλιπτικά συμπτώματα (Κλάση IV)
  3. Η σερτραλίνη μελετήθηκε τόσο σε ασθενείς πάσχοντες από μετωποκροταφική άνοια, όσο και σε πάσχοντες από ΠΠΑ και είχε θετική επίδραση στα συμπεριφορικά συμτπώματα (Κλάση IV)
  4. Η παροξετίνη είχε επίσης σημαντική θετική επίδραση στα συμπεριφορικά συμπτώματα (Κλάση IV και Κλάση ΙΙΙ), ενώ δεν αποδειχθηκε σημαντική βελτίωση σε μία διπλά τυφλή, μελέτη με τη χρήση placebo (Κλάση ΙΙ)
  5. Η τραζοδόνη σε μία μελέτη 12 εβδομάδων, είχε επίσης θετική επίδραση στην διεγερτικότητα, την επιθετικότητα και τα καταθλιπτικά συμτπώματα (Κλάση ΙΙ)

Γενικά, τα αντικαταθλιπτικά μπορεί να βοηθήσουν στον έλεγχο των συμπεριφορικών συμπτωμάτων στην μετωποκροταφική άνοια και προτείνεται η χαμηλότερη αποτελεσματική δόση με επανέλεγχο των συμπτωμάτων κάθε 4-6 εβδομάδες

Αντιψυχωσικοί παράγοντες

Τα δεδομένα για την αποτελεσματικότητα των αντιψυχωσικών παραγόντων στην μετωποκροταφική άνοια προέρχονται κατά κύριο λόγο από παρουσιάσεις περιστατικών και μικρές μελέτες.

  1. Η ρισπεριδόνη και η αριπιπραζόλη έχουν θετική επίδραση στον έλεγχο των συμπεριφορικών συμπτωμάτων (Κλάση IV).
  2. Η ολανζαπίνη μελετήθηκε σε μία μελέτη 24 μηνών, ανοιχτής ετικέτας και είχε θετική επίδραση στις παραισθήσεις και το στρες (Κλάση ΙΙΙ).
  3. Η κουετιαπίνη ήταν αποτελεσματική στην αντιμετώπιση της διεγερτικότητας σε 3 ασθενείς πάσχοντες από μετωποκροταφική άνοια (Κλάση IV)

Τα δεδομένα σχετικά με τη χρήση αντιψυχωσικών στην μετωποκροταφική άνοια είναι περιορισμένα, ενώ πρέπει πάντα να λαμβάνεται υπόψιν ο κίνδυνος εξωπυραμιδικών συμπτωμάτων. Ο FDA έχει εκδόσει προειδοποίηση για την χορήγηση άτυπων αντιψυχωσικών στην μετωποκροταφική άνοια λόγω του κινδύνου εμφάνισης καρδιαγγειακών συμβαμάτων.

Γενικά προτείνεται η χρήση ενός 2ης, ή 3ης γενιάς αντυψυχωσικού, όταν αυτό είναι απαραίτητο, με την κουετιαπίνη να συνιστάται ως αρχική θεραπεία (Κλάση Ι).

Ντοπαμινεργικοί παράγοντες

Απεικονιστικά, νευροπαθολογικά και εργαστηριακά δεδομένα προτείνουν ενδεχόμενη διαταραχή της ντοπαμινεργικής οδού στην μετωποκροταφική άνοια, γεγονός που οδήγησε στην χορήγηση ντοπαμινεργικών παραγόντων σε μικρό αριθμό ασθενών. Σε μία μικρή, τυχαιοποιημένη, διπλά τυφλή μελέτη αποδείχθηκε πως η χορήγηση δεξτροαμφεταμίνης σε 8 ασθενείς πάσχοντες από μετωποκροταφική άνοια, είχε θετική επίδραση στην απάθεια (Κλάση ΙΙΙ) σε σχέση με την ομάδα σύγκρισης που ελάμβανε κουετιαπίνη.

Δεύτερη διπλά τυφλή μελέτη, με τη χρήση placebo, η χορήγηση μεθυλφαινυδάτης, ενός αναστολέα επαναπρόσληψης ντοπαμίνης και νορεπινεφρίνης σε 8 ασθενείς πάσχοντες από μετωποκροταφική άνοια, κατέδειξε σημαντική βελτίωση στα συμπεριφορικά συμπτώματα, χωρίς ωστόσο επίδραση στην νοητική λειτουργία (Κλάση ΙΙΙ).

Η χορήγηση ντομαπινεργικών παραγόντων γενικά δεν προτείνεται στους πάσχοντες από μετωποκροταφική άνοια, λόγω των πιθανών ανεπιθύμητων ενεργειών τους και ενδεχόμενης επιδείνωσης των συμπεριφορικών διαταραχών.

Αντιεπιλιπτικοί παράγοντες

Αντιεπιλιπτικοί παράγοντες χρησιμοποιούνται ώς σταθεροποιητές του συναισθήματος σε πάσχοντες από διπολική διαταραχή, η αποτελεσματικότητά τους ωστόσο δεν έχει μελετηθεί εκτενώς στην μετωποκροταφική άνοια.

Η καρβαμαζεπίνη και το βαλπροϊκό οξύ έχουν θετική επίδραση στα συμπεριφορικά συμπτώματα, ωστόσο η χρόνια χορήγηση βαλπροϊκού έχει συνδεθεί με αυξημένη εγκεφαλική ατροφία σε ασθενείς πάσχοντες από την νόσο του Alzheimer.

Η τοπιραμάτη, έχει επίσης θετική επίδραση στην υπερμεταμόρφωση σε πάσχοντες από μετωποκροταφική άνοια (Κλάση IV).

Τα δεδομένα για την χρήση των αντιεπιληπτικών παραγόντων είναι σχετικά φτωχά και πάντα πρέπει να λαμβάνεται υπόψιν η πιθανότητα των ανεπιθύμητων ενεργειών.

Οξυτοκίνη

Η οξυτοκίνη επιδρά στον αμυγδαλοειδή πυήνα, τον επικλινή πυρήνα και τον προμετωπιαίο φλοιό διαδραματίζοντας σημαντικό ρόλο στην ρύθμιση της κοινωνικής συμπεριφοράς. Σε μία τυχαιοποιημένη διπλά τυφλή μελέτη με τη χρήση placebo, κατά την οποία 20 πάσχοντες από τον συμπεριφορικό τύπο της μετωποκροταφικής άνοιας έλαβαν μία απλή δόση 24 μονάδων οξυτοκίνης στην μορφή ενδορρινικού εκνεφώματος, κατεδείχθη πως είχε θετική επίδραση στην μείωση των αρνητικών μιμικών εκφράσεων του προσώπου, ωστόσο απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για την επίδραση της οξυτοκίνης στην μετωποκροταφική άνοια.

Comments

comments

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *