Επαγώμενη από την Levodopa Δυσκινησία

myneuronews, "Επαγώμενη από την Levodopa Δυσκινησία," Γνωσιακή Βάση Νευρολογίας, Μάρτιος 28, 2018, https://myneurology.eu/archives/2729.

Ο όρος επαγώμενη από την levodopa δυσκινησία αναφέρεται στις κινητικές διακυμάνσεις και τις ακούσιες κινήσεις που σχετίζονται με την χρόνια χορήγηση levodopa.

Επιδημιολογία

Παράγοντες κινδύνου

Ηλικία: οι νεότεροι ασθενείς έχουν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης δυσκινησίας

Διάρκεια θεραπείας: μεγαλύτερη διάρκεια της νόσου, μακροχρόνια θεραπεία και μεγαλύτερες δόσεις levodopa αποτελούν επίσης παράγοντες κινδύνου

Σύμφωνα με την μελέτη STRIDE-PD ασθενείς που κατοικούν στην Βόρεια Αμερική έχουν περισσότερες πιθανότητες ανάπτυξης δυσκινησίας, ενώ το ίδιο ισχύει και για το θύλη φύλο

[embedyt] https://www.youtube.com/watch?v=4S56JGo826g[/embedyt]

Διακυμάνσεις των επιπέδων ντοπαμίνης

Η levodopa-induced δυσκινησία είναι συνήθως εξαρτώμενη από την levodopa και όταν η χορήγησή της σταματά, η δυσκινησία επίσης σταματά, επανέρχονται ωστόσο τα συμπτώματα του παρκινσωνισμού.

Αναγνωρίζονται διαφορετικοί τύποι δυσκινησίας, όπως είναι η δυσκινησία κατά την κορύφωση της δόσης (peak dose dyskinesia), η διφασική δυσκινησία (biphasic) και η δυσκινησία κατά την μείωση των επιπέδων της ντοπαμίνης (off-dystonia).

Ο συχνότερος τύπος δυσκινησίας στην νόσο του Parkinson είναι η δυσκινησία κατά την κορύφωση της δόσης και συμβαίνει 15 λεπτά με 1.5 ώρα μετά την λήψη levodopa, όταν δηλαδή τα επίπεδα του πλάσματος κορυφώνονται.

Η διφασική δυσκινησία χαρακτηρίζεται από εμφάνιση κατά την κορύφωση των επιπέδων στο πλάσμα, ακολουθούμενη από μία δεύτερη φάση κατά την μείωση των επιπέδων.

Η off δυσκινησία, ή δυστονία εμφανίζεται όταν τα επίπεδα της levodopa μειώνονται σημαντικά.

Παθοφυσιολογία

Η παθοφυσιολογία της levodopa induced δυσκινησίας δεν έχει πλήρως αποσαφηνιστεί, ωστόσο θεωρείται πως κατά την πρόοδο της νόσου του Parkinson και την απώλεια ντοπαμινεργικών νευρώνων, επιστρατεύονται σεροτονινεργικοί νευρώνες για την αποθήκευση και απελευθέρωση της ντοπαμίνης, με αποτέλεσμα την απορρύθμιση ττων υποδοχέων του γλουταμινικού και την υπερ-ρύθμιση των υποδοχέων του Ν-μέθυλο-ασπαρτικού (NMDA) και αυτές οι μεταβολές έχουν ως συνέπεια την είσοδο και απελευθέρωση ιόντων ασβεστίου από τα νευρικά κύτταρα, που έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση δυσκινησίας.

Επίδραση στην ποιότητα ζωής

Η εμφάνιση δυσκινησίας μπορεί να οδηγήσει στην μη ορθή λήψη της levodopa, ενώ η επίδρασή της στις καθημερινές δραστηριότητες του πάσχοντα και των φροντιστών τους είναι ενίοτε σημαντική.

Θεραπευτική προσέγγιση

Γενικότερα συνιστάται η χορήγηση αμανταδίνης σαν επιλογή πρώτης γραμμής και όχι η μείωση της δόσης της levodopa, καθώς τότε θα επιδεινωθούν τα παρκινσωνικά συμπτώματα. Η αμανταδίνη σε μορφή άμεσης αποδέσμευσης συνήθως δύσκολα μπορεί να ελέγξει την δυσκινησία χωρίς ανεπιθύμητες ενέργειες, ενώ η αμανταδίνη ελεγχόμενης αποδέσμευσης αυξάνει ταχέως τα επίπεδα της στο πλάσμα και ακολουθεί ελεγχόμενη αποδέσμευση μέσω της ειδικής επικάλυψης. Η άμεσης αποδέσμευσης χορηγείται στην διάρκεια της ημέρας, ενώ η ελεγχόμενης αποδέσμευσης χορηγείται πριν την κατάκλιση.

Πρόσφατες μελέτες για την αποτελεσματικότητα της αμανταδίνης έχουν καταδείξει σαφώς πως μειώνει σημαντικά την δυσκινησία και μειώνει τον off χρόνο.

Οι κυριότερες ανεπιθύμητες ενέργειες της αμανταδίνης είναι συνήθως ήπιας και παροδικής φύσης. Συνήθως εμφανίζονται μέσα στις πρώτες 2 4 ημέρες της θεραπείας και εξαφανίζονται αμέσως μέσα σε 24 48 ώρες με τη διακοπή.

Ασθενείς που έχουν παράλληλα σημαντικού βαθμού τρόμο είναι υποψήφιοι για εν τω βάθει εγκεφαλική διέγερση, ενώ ασθενείς που λαμβάνουν ήδη πολλαπλούς φαρμακευτικούς παράγοντες και επιθυμούν την ελάττωσή τους είναι επίσης υποψήφιοι για διέγερση του υποθαλαμίου σωματίου.

Επιπλέον παράγοντες υπό έρευνα είναι η δεξτρομορφάνη/κινιδίνη και άλλοι παράγοντες που δρουν επί των υποδοχέων του γλουταμινικού.

Comments

comments

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *