Νόσος του Fabry

Αιτιολογία

Η νόσος προκαλείται από μεταλλάξεις του γονιδίου GLA.

Σημειολογία

Νευρολογικά συμπτώματα

Ο κύριος μηχανισμός συμμετοχής του ΚΝΣ είναι η ισχαιμία των μικρών αγγείων, με αποτέλεσμα ισχαιμικά έμφρακτα, ιδίως στην οπίσθια κυκλοφορία και την ανάπτυξη αγγειακής άνοιας στα προχωρημένα στάδια. Η κλινική σημειολογία της νόσου συνήθως ξεκινά κατά την παιδική, ή εφηβική ηλικία, ενώ υπάρχουν και πολυάριθμα περιστατικά όπου τα πρώτα συμπτώματα εμφανίζονται στην ενήλικο ζωή. Τα πρώτα συμπτώματα περιλαμβάνουν περιστασιακά άλγη και παραισθησίες στα άκρα, τα οποία γίνονται εντονότερα κατά την επαφή με θερμό νερό, την έντονη άσκηση, ή κατά τον πυρετό. Συνήθως δεν υπάρχει απώλεια αισθητικότητας, ωστόσο έχουν αναφερθεί διαταραχές από το αυτόνομο νευρικό σύστημα με συμμετοχή του γαστρεντερικού.

Νεφρολογικά σημεία

Τα πρώτα νεφρολογικά συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως κατά την 4η δεκαετία της ζωής και συνίστανται σε πρωτεϊνουρία, ενώ κατά τις διαγνωστικές εξετάσεις οι νεφροί εμφανίζουν μη ειδικές αλλοιώσεις με αύξηση της ηχογένειας στην υπερηχογραφική εξέταση, πάχυνση του νεφρικού φλοιού και πολλαπλές νεφρικές κύστεις. Οι τελευταίες αποτελούν τον πλέον ειδικό εύρημα και είναι τυπικά μικρού μεγέθους, ομοιόμορφες, με υποκάψια εντόπιση και απαιτούν διαφορική διάγνωση από το σύνδρομο πολυκυστικών νεφρών.

Οφθαλμολογικά σημεία

Η συμμετοχή των οφθαλμών συνίσταται σε διαταραχές του σκληρού και του φακού.

Καρδιολογικά σημεία

Η καρδιολογική συμμετοχή συνίσταται σε τοπική μυοκαρδιακή ίνωση που οδηγεί σε υπερτροφία της αριστεράς κοιλίας και πάχυνση της αορτικής βαλβίδας σε ποσοστό 25%, ενώ πάχυνση της μιτροειδούς βαλβίδας επίσης αναφέρεται.

Μυοσκελετική συμμετοχή

Συχνά αναπτύσσεται άσηπτη νέκρωση της κεφαλής του μηριαίου οστού.

Αναπνευστικό σύστημα

Στην πλειονότητα των ασθενών αναπτύσσεται χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια και πάχυνση των βρόγχων.

Δέρμα

Το κύριο χαρακτηριστικό της νόσου είναι τα αγγειοκερατώματα, ενώ συνήθως παρατηρούνται και μικρά αγγειώματα.

Νευροαπεικονιστικά ευρήματα

Case courtesy of A.Prof Frank Gaillard, Radiopaedia.org. From the case rID: 5499

Η μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου καταδεικνύει εστίες υψηλού σήματος στην Τ2 ακολουθία, με εντόπιση στην λευκή ουσία του μετωπιαίου και του βρεγματικού λοβού, ακόμη και σε ασυμπτωματικούς ασθενείς.

Νευροφυσιολογικά ευρήματα

Στα πρώιμα στάδια της νόσου, οι νευροφυσιολογικές δοκιμασίες ενδέχεται να είναι φυσιολογικές, ωστόσο με την πάροδο του χρόνου εμφανίζεται συμμετοχή των ευμεγεθών ινών και μείωση δυναμικών. Επίσης διαπιστώνεται περιφερική νευροπάθεια, με σημαντική μείωση του αριθμού των Αδ  εμμύελων ινών, των C αμύελων ινών και των ινών  του αυτονόμου νευρικού συστήματος.

Νευροπαθολογοικά ευρήματα

Η παθολογοανατομική εξέταση αποκαλύπτει κύτταρα πλήρη σουδανόφιλου υλικού στο ήπαρ, τον σπλήνα, τους λεμφαδένες, τους νεφρούς και τα επιθηλιακά κύτταρα του δέρματος. Το ηλεκτρονικό μικροσκόπια καταδεικνύει πεταλιώδη σωμάτια με περιοδικότητα 5nm, κάποια από τα οποία σχηματίζουν οσμιόφιλες εναποθέσεις.

Η συμμετοχή του κεντρικού νευρικού συστήματος περιορίζεται στον υποθάλαμο, τους αμυγδαλοειδείς πυρήνες, τον ιππόκαμπο, τον ενδορρινικό φλοιό και τους πυρήνες τους στελέχους. Οι νευρώνες, τα αστροκύτταρα, τα ενδοθηλιακά κύτταρα και οι λείες μυϊκές ίνες των αγγείων στις παραπάνω περιοχές εμφανίζουν εναπόθεση άφθονου κυτταροπλασματικού υλικού, ενώ τα περινευρικά κύτταρα εμφανίζουν επίσης κυτταροπλασματικά έγκλειστα.

Γενετική

Η νόσος κληρονομείται κατά τον φυλοσύνδετο χαρακτήρα και σχετίζεται με μεταλλάξεις του γονιδίου GLA, το οποίο κωδικοποιεί την α-γλυκοσιδάση, που με τη σειρά της σχετίζεται με τον καταβολισμό του σφαιροτριασυλσεραμιδίου. Η μεταλλαγμένη μορφή του ενζύμου διαταράσσει την ομαλή λειτουργία του με αποτέλεσμα την εναπόθεση του  σφαιροτριασυλσεραμιδίου στα κύτταρα του ήπατος, του σπληνός, του δέρματος, των αγγείων και του νευρικού συστήματος.

Διαφορική διάγνωση

Η διαφορική διάγνωση περιλαμβάνει τις εξής καταστάσεις:

  1. Ρευματοειδή αρθρίτιδα
  2. Ρευματικός πυρετός
  3. Ερυθρομελαλγία
  4. Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος
  5. Σύνδρομο Raynaud
  6. Πολλαπλή σκλήρυνση

Αντιμετώπιση

Η αντιμετώπιση της νόσου περιλαμβάνει την υποκατάσταση του ενζύμου και χαρακτηρίζεται από ικανοποιητικά αποτελέσματα.

1 2 3 4 5

Βιβλιογραφία-περαιτέρω μελέτη:

1.
Spada M, Kasper D, Pagliardini V, Biamino E, Giachero S, Porta F. Metabolic progression to clinical phenotype in classic Fabry disease. Ital J Pediatr. 2017;43(1):1.
2.
Turkmen K, Guclu A, Sahin G, κ.ά. The Prevalence of Fabry Disease in Patients with Chronic Kidney Disease in Turkey: The TURKFAB Study. Kidney Blood Press Res. 2016;41(6):1016-1024.
3.
Schiffmann R, Hughes D, Linthorst G, κ.ά. Screening, diagnosis, and management of patients with Fabry disease: conclusions from a ‘Kidney Disease: Improving Global Outcomes’ (KDIGO) Controversies Conference. Kidney Int. Δεκέμβριος 2016.
4.
Fall B, Scott C, Mauer M, κ.ά. Urinary Podocyte Loss Is Increased in Patients with Fabry Disease and Correlates with Clinical Severity of Fabry Nephropathy. PLoS One. 2016;11(12):e0168346.
5.
Rodrigues A, Kang P. Neuropathic and Myopathic Pain. Semin Pediatr Neurol. 2016;23(3):242-247.

Comments

comments

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *