Ατροφία πολλαπλών συστημάτων (Shy-Drager, Ραβδομέλαινα εκφύλιση)

Με τον όρο ατροφία πολλαπλών συστημάτων περιγράφεται μια ομάδα διαταραχών που χαρακτηρίζονται από εκφύλιση των νευρώνων της μέλαινας ουσίας, του ραβδωτού σώματος, της παρεγκεφαλίδας και του αυτόνομου νευρικού συστήματος.

Κλινικό φάσμα

Το κλινικό φάσμα της νόσου περιλαμβάνει δυσκαμψία-ακαμψία που άρχεται συνήθως ετερόπλευρα και στην συνέχεια γενικεύεται, επιβράδυνση των κινήσεων, διαταραχές της ισορροπίας και του λόγου, τάση για πτώσεις, δυστονία των μυών του προσώπου και καμπτοκορμία. Ένα ποσοστό ασθενών αναπτύσσει παρεγκεφαλιδική αταξία.Το μεγαλύτερο ποσοστό των ασθενών εμφανίζει ορθοστατική υπόταση που σχετίζεται με την εκφύλιση των νευρώνων του συμπαθητικού νευρικού συστήματος του εγκεφαλικού στελέχους και του νωτιαίου μυελού. Διαταραχή της έκκρισης ιδρώτα, μύση, διαταραχές ούρησης συμπληρώνουν το φάσμα των συμπτωμάτων από το ΑΝΣ.
Χαρακτηριστική επίσης είναι η πάρεση των φωνητικών χορδών που προκαλεί δυσφωνία και συριγμό (stridor) και μπορεί να οδηγήσει τον ασθενή στην διασωλήνωση.
Αναλόγως των συμπτωμάτων που προεξάρχουν, η νόσος ταξινομείται σε τρεις τύπους, τον τύπο P (MSA-P), όπου κυριαρχούν τα παρκινσωνικά συμπτώματα, τον τύπο C (MSA-C) όπου προεξάρχουν συμπτώματα από την παρεγκεφαλίδα και τύπου A (MSA-A), όπου επικρατούν τα συμπτώματα από το ΑΝΣ.
Οι ασθενείς πιθανόν να εμφανίσουν και ήπια πυραμιδικά συμπτώματα (σημείο Babinski), ενώ τα εξωπυραμιδικά συμπτώματα συνήθως είναι βαρύτερα από την νόσο του Parkinson καθηλώνοντας τον πάσχοντα σε αναπηρική καρέκλα εντός 5 ετών.
Σε αντίθεση με την νόσο του Parkinson ο τρόμος είναι ήπιος ή απουσιάζει και η απάντηση στην λεβοντόπα δεν είναι ικανοποιητική.

Νευροπαθολογικά ευρήματα

Νευροπαθολογικά παρατηρείται εκτεταμένη νευρωνική απώλεια της συμπαγούς μοίρας της μέλαινας ουσίας, χωρίς την παρουσία σωματίων του Lewy ή νευριτιδικών πλακών, όπως και απώλεια των νευρώνων του ραβδωτού σώματος και του κερκοφόρου πυρήνα και δευτερογενής ατροφία της ωχράς σφαίρας και ιδίως των ραβδο-ωχρικών ινών. Ο τύπος της νόσου που εμφανίζει αταξία χαρακτηρίζεται από σημαντική εκφύλιση της γέφυρας, των κάτω ελαϊκών πυρήνων και της παρεγκεφαλίδας. Προσφάτως έχουν περιγραφεί έγκλειστα εντός των νευρογλοιακών κυττάρων, η σημαντικότητά τους ωστόσο αμφισβητείται.

Νευροαπεικόνιση

Η μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου αποκαλύπτει ατροφία της παρεγκεφαλίδας και της γέφυρας στον τύπο C, ενώ χαρακτηριστικό είναι το σημείο hot-cross-bun, που ουσιαστικά σχετίζεται με την ατροφία των γεφυροπαρεγκεφαλιδικών ινών. Η ωχρά σφαίρα απεικονίζεται υπόπυκνη στην Τ2 ακολουθία και μπορεί στον τύπο P να συνυπάρχει εναπόθεση σιδήρου. Η PET αποκαλύπτει υπομεταβολισμό της γλυκόζης στο ραβδωτό σώμα και τον μετωπιαίο φλοιό.

Αντιμετώπιση

Μέχρι σήμερα δεν υφίσταται ουσιώδης θεραπείαγια την ατροφία πολλαπλών συστημάτων. η χορήγηση λεβοντόπαδεν βελτιώνει κατα κανόνα την κατάσταση, αντιθέτως δε προκαλεί συχνά δυσάρετα φαινόμενα, όπως χορειοαθετωσικές κινήσεις, επίταση του τρόμου και επιδείνωση της αναπνευστικής λειτουργίας. Ευεργετικά επιδρούν συνήθως οι αγωνιστές της ντοπαμίνης όπως είναι η ροπινιρόλη και η πραμιπεξόλη, ενώ η ορθοστατική υπόταση αντιμετωπίζεται με την χορήγηση στεροειδών. Η αναπτυσσόμενη κατάθλιψη αντιμετωπίζεται με τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά και δευτερευόντως με ανταγωνιστές των υποδοχέων της σεροτονίνης. Η χορήγηση σελεγιλίνης, αμανταδίνης και GABA-εργικών παραγόντων επιδρούν μόνο παροδικά.

Βιβλιογραφία-Περαιτέρω μελέτη

“National Study Seeks Cause of Baffling, Fatal Disorder Called Multiple System Atrophy”. UCSD Health Sciences Communications Healthbeat. December 5, 2003. Retrieved 2008-07-01.

Bensimon G, Ludolph A, Agid Y, Vidailhet M, Payan C, Leigh PN (2008). “Riluzole treatment, survival and diagnostic criteria in Parkinson plus disorders: The NNIPPS Study”. Brain 132 (Pt 1): 156–71. doi:10.1093/brain/awn291. PMC 2638696. PMID 19029129.

Prevalence of rare diseases : Bibliographic data (PDF) (Report). Orphanet. November 2008. p. 20. Retrieved 2009-01-19.

Bower J, Maraganore D, McDonnell S, Rocca W (1997). “Incidence of progressive supranuclear palsy and multiple system atrophy in Olmsted County, Minnesota, 1976 to 1990”. Neurology 49 (5): 1284–8. doi:10.1212/wnl.49.5.1284. PMID 9371909.

Wenning GK, Colosimo C, Geser F, Poewe W (February 2004). “Multiple system atrophy”. Lancet Neurol 3 (2): 93–103. doi:10.1016/S1474-4422(03)00662-8. PMID 14747001.

Wenning GK, Colosimo C, Geser F, Poewe W (March 2004). “Erratum”. Lancet Neurol 3 (3): 137. doi:10.1016/S1474-4422(04)00695-7.

Swan L, Dupont J (May 1999). “Multiple system atrophy”. Phys Ther 79 (5): 488–94. PMID 10331752.

Burn DJ, Jaros E (December 2001). “Multiple system atrophy: cellular and molecular pathology”. MP, Mol. Pathol. 54 (6): 419–26. PMC 1187133. PMID 11724918.

Jellinger KA (2007). “More frequent Lewy bodies but less frequent Alzheimer-type lesions in multiple system atrophy as compared to age-matched control brains”. Acta Neuropathologica 114 (3): 299–303. doi:10.1007/s00401-007-0227-4. PMID 17476513.

The Consensus Committee of the American Autonomic Society and the American Academy of Neurology (1996). “Consensus statement on the definition of orthostatic hypotension, pure autonomic failure, and multiple system atrophy”. Neurology 46 (5): 1470. doi:10.1212/wnl.46.5.1470. PMID 8628505.

Shy GM, Drager GA (1960). “A neurological syndrome associated with orthostatic hypotension: a clinical-pathologic study”. Arch. Neurol. 2: 511–27. doi:10.1001/archneur.1960.03840110025004. PMID 14446364.

Sikorska B, Papierz W, Preusser M, Liberski PP, Budka H. (2007). “Synucleinopathy with features of both multiple system atrophy and dementia with Lewy bodies”. Neuropathology and Applied Neurobiology 33 (1): 126–9. doi:10.1111/j.1365-2990.2006.00817.x. PMID 17239015.

Gilman S, Koeppe RA, Chervin RD et al. (July 2003). “REM sleep behavior disorder is related to striatal monoaminergic deficit in MSA”. Neurology 61 (1): 29–34. doi:10.1212/01.wnl.0000073745.68744.94. PMID 12847152.

Brown RG, Lacomblez L, Landwehrmeyer BG, Bak T, Uttner I, Dubois B, Agid Y, Ludolph A, Bensimon G, Payan C, Leigh NP; for the NNIPPS Study Group (August 2010). “Cognitive impairment in patients with multiple system atrophy and progressive supranuclear palsy”. Brain 133 (Pt 8): 2382–93. doi:10.1093/brain/awq158. PMID 20576697.

Watanabe H, Saito Y, Terao S et al. (May 2002). “Progression and prognosis in multiple system atrophy: an analysis of 230 Japanese patients”. Brain 125 (Pt 5): 1070–83. doi:10.1093/brain/awf117. PMID 11960896.

O`Sullivan, S. S.; Massey, L. A., Williams, D. R., Silveira-Moriyama, L., Kempster, P. A., Holton, J. L., Revesz, T. & Lees, A. J. (2008). “Clinical outcomes of progressive supranuclear palsy and multiple system atrophy”. Brain 131 (5): 1362–72. doi:10.1093/brain/awn065. PMID 18385183.

Gilman, S; Low, PA; Quinn, N; Albanese, A; Ben-Shlomo, Y; Fowler, CJ; Kaufmann, H; Klockgether, T; Lang, AE; Lantos, PL; Litvan, I; Mathias, CJ; Oliver, E; Robertson, D; Schatz, I; Wenning, GK (Feb 1, 1999). “Consensus statement on the diagnosis of multiple system atrophy.”. Journal of the neurological sciences 163 (1): 94–8. doi:10.1016/s0022-510x(98)00304-9. PMID 10223419.

Gilman, S; Wenning, GK; Low, PA; Brooks, DJ; Mathias, CJ; Trojanowski, JQ; Wood, NW; Colosimo, C; Dürr, A; Fowler, CJ; Kaufmann, H; Klockgether, T; Lees, A; Poewe, W; Quinn, N; Revesz, T; Robertson, D; Sandroni, P; Seppi, K; Vidailhet, M (Aug 26, 2008). “Second consensus statement on the diagnosis of multiple system atrophy.”. Neurology 71 (9): 670–6. doi:10.1212/01.wnl.0000324625.00404.15. PMC 2676993. PMID 18725592.

Vanderbilt Autonomic Dysfunction Cente. “Multiple System Atrophy / Shy Drager Syndrome”. Retrieved May 29, 2010.

Papp MI, Kahn JE, Lantos PL. (Dec 1989). “Glial cytoplasmic inclusions in the CNS of patients with multiple system atrophy (striatonigral degeneration,olivopontocerebellar atrophy and Shy-Drager syndrome)”. J Neurol Sci. 94 (1–3): 79–100. doi:10.1016/0022-510X(89)90219-0. PMID 2559165.

Aminoff MJ, Greenberg DA, Simon RP. “Chapter 7. Movement Disorders”. Clinical Neurology (6th ed.).

Lee, Phil Hyu; Lee, Ji E.; Kim, Han-Soo; Song, Sook K.; Lee, Hye Sun; Nam, Hyo Suk; Cheong, June-Won; Jeong, Yong; Park, Hae-Jeong; Kim, Dong Joon; Nam, Chung Mo; Lee, Jong Doo; Kim, Hyun Ok; Sohn, Young H. (2012). “A randomized trial of mesenchymal stem cells in multiple system atrophy”. Annals of Neurology 72 (1): 32–40. doi:10.1002/ana.23612. PMID 22829267.

Hardy, Joanne (2008). “Multiple system atrophy: pathophysiology, treatment and nursing care”. Nursing Standard 22 (22): 50–56. doi:10.7748/ns2008.02.22.22.50.c6359. PMID 18333558.

Arima K, Uéda K, Sunohara N, Arakawa K, Hirai S, Nakamura M, Tonozuka-Uehara H, Kawai M (November 1998). “NACP/alpha-synuclein immunoreactivity in fibrillary components of neuronal and oligodendroglial cytoplasmic inclusions in the pontine nuclei in multiple system atrophy”. Acta Neuropathol. 96 (5): 439–44. doi:10.1007/s004010050917. PMID 9829806.

Al-Chalabi, A; Dürr, A; Wood, NW; Parkinson, MH; Camuzat, A; Hulot, JS; Morrison, KE; Al-Chalabi A, Dürr A, Wood NW, Parkinson MH, Camuzat A, Hulot JS, Morrison KE, Renton A, Sussmuth SD, Landwehrmeyer BG, Ludolph A, Agid Y, Brice A, Leigh PN, Bensimon G; NNIPPS Genetic Study Group. et al. (Sep 2009). Heutink, Prof. Peter, ed. “Genetic Variants of the α-Synuclein Gene SNCA Are Associated with Multiple System Atrophy”. PLoS ONE 4 (9): e7114. doi:10.1371/journal.pone.0007114. PMC 2743996. PMID 19771175.

Piao YS, Hayashi S, Hasegawa M, Wakabayashi K, Yamada M, Yoshimoto M, Ishikawa A, Iwatsubo T, Takahashi H. (Mar 2001). “Co-localization of alpha-synuclein and phosphorylated tau in neuronal and glial cytoplasmic inclusions in a patient with multiple system atrophy of long duration”. Acta Neuropathol. 101 (3): 285–93. PMID 11307630.

Ahmed, Z.; Asi, YT.; Sailer, A.; Lees, AJ.; Houlden, H.; Revesz, T.; Holton, JL. (Feb 2012). “The neuropathology, pathophysiology and genetics of multiple system atrophy”. Neuropathol Appl Neurobiol 38 (1): 4–24. doi:10.1111/j.1365-2990.2011.01234.x. PMID 22074330.

Schatz, IJ (Jul 1, 1996). “Farewell to the “Shy-Drager syndrome”.”. Annals of Internal Medicine 125 (1): 74–5. doi:10.7326/0003-4819-125-1-199607010-00012. PMID 8644992.

Gillman, S.; Wenning, GK; Low, PA; Brooks, DJ; Mathias, CJ; Trojanowski, JQ; Wood, NW; Colosimo, C et al. (2008). “Second consensus statement on the diagnosis of multiple system atrophy”. Neurology 71 (9): 670–6. doi:10.1212/01.wnl.0000324625.00404.15. PMC 2676993. PMID 18725592.

Sasaki H, Emi M, Iijima H et al. (2011). “Copy number loss of (src homology 2 domain containing)-transforming protein 2 (SHC2) gene: discordant loss in monozygotic twins and frequent loss in patients with multiple system atrophy”. Mol Brain 4: 24. doi:10.1186/1756-6606-4-24. PMC 3141657. PMID 21658278.

Ferguson, MC; Garland, EM; Hedges, L; Womack-Nunley, B; Hamid, R; Phillips JA, 3rd; Shibao, CA; Raj, SR; Biaggioni, I; Robertson, D (Feb 2014). “SHC2 gene copy number in multiple system atrophy (MSA).”. Clinical autonomic research : official journal of the Clinical Autonomic Research Society 24 (1): 25–30. doi:10.1007/s10286-013-0216-8. PMID 24170347.

Comments

comments

Τα σχόλια είναι κλειστά.